| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 920 |
| تعداد مقالات | 8,267 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,501,070 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,928,049 |
پیشنمونگی در فعلهای مرکب با همکرد «گرفتن»: تحلیلی پیکرهبنیاد برای آموزش فارسی | ||
| زبانشناسی و گویشهای ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.56760.1495 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدیه Abedi* 1؛ آزاده میرزائی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| فعل «گرفتن» یکی از پربسامدترین همکردهای زبان فارسی است که در ساخت شمار زیادی از فعلهای مرکب به کار میرود و چندمعنایی گستردۀ فعلهای مرکبِ حاصل از آن، یادگیری این گروه از فعلها را برای غیرفارسیزبانان دشوار ساخته است. پژوهشهای پیشین عمدتاً چندمعنایی این گروه از فعلها را حاصل گسترش معنایی از یک یا چند معنای مرکزی در سطح واژگانی دانستهاند. با این وجود تاکنون نقش ساخت موضوعی در شکلگیری این چندمعنایی بررسی نشده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش ساخت موضوعی در شکلگیری شبکه چندمعنایی فعلهای مرکب حاوی همکرد «گرفتن» و بررسی پیامدهای آن برای مفهوم پیشنمونگی انجام شد. دادههای پژوهش از پیکرۀ نقشهای معنایی زبان فارسی استخراج و بر اساس نقش معنایی مشارک دوم دستهبندی و سپس هستههای معنایی هر دسته استخراج شد. بر این اساس، پیشنمونه در این پژوهش از پیش مفروض گرفته نشد، بلکه بر پایه هستههای معناییِ پربسامدِ استخراجشده از دادههای پیکره تبیین شد. یافتهها نشان داد که چندمعنایی فعلهای مرکب با همکرد «گرفتن» نظاممند بوده و رابطۀ مستقیمی با ساخت موضوعی آنها دارد و ساختهای موضوعی مختلف، هستههای معنایی متفاوتی را سامان میدهند. نقش معنایی مشارک دوم در شکلگیری این هستههای معنایی نقش برجستهای دارد، به گونهای که ساختهای دارای مشارک دوم با نقشهای کنشبر، کنشپذیر و منشأ، بیشترین بسامد را در میان فعلهای مرکب دارای همکرد «گرفتن» دارند و در سازماندهی هستههای معنایی آنها نیز نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند. این یافتهها نشان میدهد که آموزش فعلهای مرکب میتواند بر پایه ساختهای موضوعی پربسامد و هستههای معنایی مرتبط با آنها سازماندهی شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آموزش فارسی به غیرفارسیزبانان؛ پیشنمونگی؛ ساخت موضوعی؛ چندمعنایی؛ گرفتن | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||