| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 903 |
| تعداد مقالات | 8,081 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,203,734 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 12,848,164 |
کاربست تفکر انتقادی در روششناسی طراحی شهری و نقش آن در تبیین چالشهای نظری و عملی | ||
| مطالعات طراحی شهری ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/iuds.2026.55720.1148 | ||
| نویسندگان | ||
| سلما حائری* 1؛ سعید حقیر2 | ||
| 1دانشکده معماری، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران. | ||
| 2دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| طراحی شهری بهعنوان حوزهای پیچیده و چندبُعدی، مستلزم بهرهگیری از رویکردهای شناختی و تحلیلی پیشرفته برای مواجهه با مسائل اجتماعی، فضایی و چالشهای نهادی معاصر است. کاربست نظاممند نظریههای تفکر انتقادی در روششناسی طراحی شهری با چالشهایی نظیر شکاف میان نظریه و عمل و محدودیتهای نهادی و حرفهای مواجه است. در ادبیات مروری پژوهش، نقش تفکر انتقادی در تبیین و کاهش چالشهای نظری و عملی بهصورت چارچوبی یکپارچه و منسجم، کمتر توسعه یافتهاست. هدف پژوهش تبیین نقش تفکر انتقادی در روششناسی طراحی شهری و تحلیل قابلیت آن در مواجهه با چالشهای نظری و عملی است. روش شناسی پژوهش با رویکرد کیفی، مبتنی بر پارادایم تفسیری، انجام شده است. با بهرهگیری از تحلیل مفهومی و مرور نظاممند ادبیات پژوهش، دادهها از طریق تحلیل اسنادی گردآوری شد و سپس با روش تحلیلی و استخراج مؤلفهها صورت گرفت. یافتهها نشان داد سه مضمون اصلی «بازاندیشی مفروضات طراحی»، «تقویت استدلالِ منطقی تحلیلی و شفافیت تصمیمگیری» و «مدیریت پیچیدگی نهادی و اجتماعی» نقش محوری در کاربست تفکر انتقادی دارند. نتایج حاکی از آن است که ترکیب نظاممند تفکر انتقادی در فرایندهای روششناختی طراحی شهری میتواند پیوند نظریه و عمل را تقویت کرده و کیفیت تصمیمهای طراحی را ارتقا دهد. این پژوهش تفکر انتقادی را بهعنوان زیرساختِ شناختیِ روششناسیِ طراحی شهری معرفی میکند، تا چارچوبی مؤثر برای تحلیل مسائل پیچیده و بهبود فرایندهای تصمیمگیری فراهم آورد. از نظر کاربردی، تقویت آموزش مهارتهای تفکر انتقادی و نهادینهسازی رویکردهای تحلیلی، در سازمانهای مدیریت شهری بهمنزلهی راهبردی برای افزایش کارامدی مداخلات شهری پیشنهاد میشود. آینده پژوهی میتواند با رویکردهای تجربی و مطالعات موردی، اثرات عملی بهکارگیری الگوهای تفکر انتقادی در پروژههای اجرایی طراحی شهری را ارزیابی، و مدلهای اجرایی دقیقتری ارائه دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تفکر انتقادی؛ فرایند طراحی؛ طراحی شهری؛ روششناسی؛ شکاف نظری-عملی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12 |
||