اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات24
تعداد شماره‌ها912
تعداد مقالات8,158
تعداد مشاهده مقاله15,837,214
تعداد دریافت فایل اصل مقاله13,332,601
جنگجو, سنا, زارع‌خلیلی, فتح‌اله. (1404). مطالعۀ نقش سرمایۀ فرهنگی در ادراک محیطی آثار هنری شهری؛ نمونۀ پژوهش: باغ هنر شیراز. , 2(1), 285-302. doi: 10.22099/iuds.2025.54585.1052
سنا جنگجو; فتح‌اله زارع‌خلیلی. "مطالعۀ نقش سرمایۀ فرهنگی در ادراک محیطی آثار هنری شهری؛ نمونۀ پژوهش: باغ هنر شیراز". , 2, 1, 1404, 285-302. doi: 10.22099/iuds.2025.54585.1052
جنگجو, سنا, زارع‌خلیلی, فتح‌اله. (1404). 'مطالعۀ نقش سرمایۀ فرهنگی در ادراک محیطی آثار هنری شهری؛ نمونۀ پژوهش: باغ هنر شیراز', , 2(1), pp. 285-302. doi: 10.22099/iuds.2025.54585.1052
جنگجو, سنا, زارع‌خلیلی, فتح‌اله. مطالعۀ نقش سرمایۀ فرهنگی در ادراک محیطی آثار هنری شهری؛ نمونۀ پژوهش: باغ هنر شیراز. , 1404; 2(1): 285-302. doi: 10.22099/iuds.2025.54585.1052

مطالعۀ نقش سرمایۀ فرهنگی در ادراک محیطی آثار هنری شهری؛ نمونۀ پژوهش: باغ هنر شیراز

مطالعات طراحی شهری ایران
مقاله 16، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3، خرداد 1404، صفحه 285-302    اصل مقاله (2.36 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/iuds.2025.54585.1052
نویسندگان
سنا جنگجو* 1؛ فتح‌اله زارع‌خلیلی2
1دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، بخش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2استادیار، بخش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
چکیده
درک و تفسیر آثار هنر شهری وابسته به میزان آشنایی مخاطبان با مفاهیم فرهنگی و توانایی آن‌ها در خوانش نشانه‌های بصری است. در بسیاری از فضاهای شهری، شکافی میان پیام مدنظر هنرمند و برداشت مخاطب شکل می‌گیرد که این موضوع می‌تواند کارکرد فرهنگی و هویتی آثار را کاهش دهد. براساس نظریۀ سرمایۀ فرهنگی پیر بوردیو، تفاوت در سطح دانش فرهنگی، تجربه‌های هنری و سلیقۀ زیبایی‌شناختی افراد نقش تعیین‌کننده‌ای در نحوۀ ادراک و تفسیر پدیده‌های هنری دارد؛ بنابراین بررسی میزان اثرگذاری سرمایۀ فرهنگی بر ادراک آثار هنر شهری ضرورتی پژوهشی به شمار می‌آید. هدف این مطالعه، سنجش نقش سرمایۀ فرهنگی در ادراک فرهنگی مخاطبان از آثار هنری شهری با تأکید بر نمونۀ باغ هنر شیراز است. پژوهش با رویکرد کاربردی و روش توصیفی‌تحلیلی انجام شد. داده‌ها از طریق پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته گردآوری شد و پس از پالایش، ۱۲۰ پرسش‌نامۀ معتبر وارد تحلیل شد. در تحلیل داده‌ها از آزمون هم‌بستگی پیرسون، تحلیل عاملی اکتشافی (PCA با چرخش Varimax)، آلفای کرونباخ، شاخص کفایت نمونۀ KMO، آزمون بارتلت و رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. مقدار 0.635KMO  و نتایج بارتلت با 0.001p <  معنادار بود. سه عامل اصلی استخراج شد که حدود ۵۲.۵درصد واریانس را تبیین کردند. رابطۀ بین سرمایۀ فرهنگی و ادراک فرهنگی مثبت و معنادار بود (  0.38 r =) و نتایج رگرسیون نشان داد سرمایۀ فرهنگی، پیش‌بینی‌کنندۀ مؤثر ادراک فرهنگی است (0.256β = ، 0.0001p =). یافته‌ها نشان می‌دهد افزایش سطح سرمایۀ فرهنگی می‌تواند زمینۀ درک عمیق‌تر و دقیق‌تر پیام‌های هنر شهری را فراهم سازد.

تازه های تحقیق
  • سرمایۀ فرهنگی به‌طور معنادار بر ادراک هنری مخاطبان تأثیر دارد.
  • تحلیل عاملی سه عامل اصلی ادراک هنری را شناسایی کرد (با تبیین بیش از ۵۲٪ واریانس).
  • رگرسیون نشان داد سرمایۀ فرهنگی پیش‌بینی‌کنندۀ قوی ادراک فرهنگی است (β=0.256, p=0.0001).
  • سواد بصری و پیش‌زمینۀ هنری نقش مهمی در درک عمیق آثار شهری دارند.
  • فضاهای عمومی هنری مانند باغ هنر می‌توانند هویت فرهنگی و گفت‌وگوی اجتماعی را تقویت کنند.
کلیدواژه‌ها
هنر شهری؛ هویت فرهنگی؛ سرمایۀ فرهنگی؛ بوردیو؛ باغ هنر شیراز؛ نظریۀ میدان
مراجع
  • اصغرزاده چرندابی، ضحی، بلخاری‌قهی، حسن و محمدی وکیل، مینا. (۱۴۰۳). نسبت سواد بصری و شکاف دیجیتال در میدان اجتماعی براساس نظریۀ پیر بوردیو. رهپویه هنرهای تجسمی، ۷)۲(، ۸۱–۹۰.
  • گیدنز، آنتونی. (1384). چشم‌اندازهای جهانی. ترجمه: محمدرضا جلایی‌پور. چاپ دوم، تهران: طرح نو.
  • غلامی هوجقان، فاطمه. (۱۴۰۳). واکاوی بازتاب آیین سَتّی در ادب و هنر دورۀ صفوی با استناد به نظریۀ میدان و تمایز پیر بوردیو. جلوۀ هنر، ۱۶)۴(، ۷۵–۹۵.
  • زنگی، بهنام، آیت‌اللهی، حبیب‌الله و فهیمی‌فر، اصغر. (۱۳۹۱). بررسی موقعیت اجتماعی نقاشی‌دیواری پس از انقلاب در ایران (با رویکرد جامعه‌شناسی ‌پیر بوردیو). نگره، ۷)۲۴(، ۱۰۱-۸۵.
  • طاهر، زهره و رهبرنیا، زهرا. (۱۴۰۴). بازآفرینی هنر نگارگری ایرانی در منظر شهری و نقش سرمایۀ فرهنگی شهروندان. پیکره، ۱۴(۳۹)، ۱–۱۵.
  • مظفر، فرهنگ، حسینی، مهدی و خدادادی، رضا. (۱۳۹۶). نقش هنرهای شهری در بهبود کیفیت محیط‌زیست شهری. پژوهش هنر، ۷(۱۳)، ۷۳–۸۴.
  • میرزایی، عبدالله، کاظم‌پور، مهدی و بهراد، زهرا. (۱۴۰۴). تحلیل جامعه‌شناختی آثار رضا عباسی، مبتنی بر نظریۀ میدان هنر بوردیو. جلوۀ هنر، ۱۷(۱)، ۱۴۲–۱۵۷.
  • Asgharzadeh Charandabi, Z., Balkhari Ghahi, H., & Mohammadi Vakil, M. (2024). The relationship between visual literacy and the digital divide in the social field based on Pierre Bourdieu’s theory. Rahpooyeh-ye Honarhā-ye Tajassomi, 7(2), 81–90. [in Persian]
  • Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste (R. Nice, Trans.). Harvard University Press.
  • Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power (J. B. Thompson, Ed.; G. Raymond & M. Adamson, Trans.). Harvard University Press.
  • Bourdieu, P. (1993). The field of cultural production: Essays on art and literature (R. Johnson, Ed.). Columbia University Press.
  • Gholami Hojaghan, F. (2024). Analyzing the reflection of the Satti ritual in the literature and art of the Safavid era based on Pierre Bourdieu’s theory of field and distinction. Jelve-ye Honar, 16(4), 75–95. [in Persian]
  • Giddens, A. (2001). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.
  • Giddens, A. (2005). Global Perspectives (M. Jalaeipour, Trans.). 2nd ed. Tehran: Tarh-e No. [in Persian]
  • Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage Publications.
  • Keidar, N., & Silver, D. (2023). Urban policy assemblage: Outcomes and processes of public art policy assemblage.
  • Lacy, S. (Ed.). (1995). Mapping the terrain: New genre public art. Bay Press.
  • Matthews, T., & Gadaloff, S. (2022). Public art for placemaking and urban renewal: Insights from three regional Australian cities.
  • Miles, M. (1997). Art, space and the city: Public art and urban futures. Routledge.
  • Mirzaei, A., Kazempour, M., & Behrad, Z. (2025). A sociological analysis of Reza Abbasi’s artworks based on Bourdieu’s theory of the art field. Jelve-ye Honar, 17(1), 142–157. [in Persian]
  • Mozaffar, F., Hosseini, M., & Khodadadi, R. (2017). The role of urban arts in improving the quality of the urban environment. Pajouhesh-e Honar, 7(13), 73–84. [in Persian]
  • Swartz, D. (1997). Culture and power: The sociology of Pierre Bourdieu. University of Chicago Press.
  • Taher, Z., & Rahbarnia, Z. (2025). Reinterpreting Iranian miniature art in the urban landscape and the role of citizens’ cultural capital. Peykareh, 14(39), 1–15. [in Persian]
  • Zangi, B., Ayatollahi, H., & Fahimifar, A. (2012). An investigation of the social status of mural painting in post-revolutionary Iran (with an approach based on Pierre Bourdieu’s sociology). Negareh, 7(24), 85–101. [in Persian]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 169
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 118


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب