| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 929 |
| تعداد مقالات | 8,346 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,803,750 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,117,849 |
بررسی میزان و چگونگی حضور راوی در داستان «رستم و سهراب» شاهنامه‌ی فردوسی | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقاله 3، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 68، شهریور 1405، صفحه 41-65 اصل مقاله (1.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2025.53312.4648 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا صالحی مازندرانی* 1؛ زهرا نصیری شیراز2؛ قدرت قاسمی پور3؛ نسیم مراقی4 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 3استاد زبان وادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدة ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه شهیدچمران اهواز/ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با تمرکز بر داستان «رستم و سهراب» در شاهنامه‌ی فردوسی، به بررسی چگونگی حضور راوی و تأثیر آن بر ساختار روایت و شیوه‌ی بازنمایی شخصیت‌ها می‌پردازد. هدف، شناخت جایگاه راوی در سطوح مختلف روایت و درک چگونگی تأثیر آن بر زاویه‌دید و رابطه‌ی میان صدای راوی و صداهای درون متن است. چارچوب نظری پژوهش بر پایه‌ی مفاهیم روایت‌شناسیِ ژرار ژنت و شلومیت ریمون‌ـ‌کنان تنظیم شده و نمونه‌هایی از روایت در دو سطح برون‌داستانی و درون‌داستانی بررسی شده است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد راوی در بیشتر بخش‌ها در جایگاه دانای کل، بیرون از داستان عمل می‌کند و بر زمان، مکان و ذهن شخصیت‌ها، اشراف دارد. در عین حال، در برخی صحنه‌ها، روایت به شخصیت‌ها سپرده می‌شود و این امر موجب تغییر موقتی زاویه‌دید و تنوّع در بیان میگردد. مداخله‌های تفسیری راوی، به ویژه در بیان داوری‌های اخلاقی یا احساسی، بر لایه‌ی معنایی داستان اثر می‌گذارد و به درک بهتر فضای تراژیک کمک می‌کند. در مجموع، داستان رستم و سهراب نمونه‌ای از تعامل میان روایت برون‌داستانی و درون‌داستانی را نشان می‌دهد که در آن، پیوند میان دیدگاه راوی و تجربه‌ی شخصیت‌ها به شکلی تدریجی و چندلایه شکل می‌گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| راوی؛ رستم و سهراب؛ روایت؛ شاهنامه | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
ابوت، اچ. پورتر. (۱۳۹۷). سواد روایت. ترجمه‌ی رؤیا پورآذر و نیما اشرفی، تهران: اطراف.
اخوّت، احمد. (1371). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.
بامشکی، سمیرا. (1392). روایتشناسی داستان‌های مثنوی، تهران: هرمس.
بی‌نیاز، فتح‌الله. (1388). درآمدی بر داستان‌نویسی و روایتشناسی با اشاره‌ای موجز به آسیب‌شناسی رمان و داستان کوتاه ایران. تهران: افراز.
تاجبخش، اسماعیل؛ نصیری پنبه چوله، نجمه. (1403). «تعامل روایی در شاهنامه‌ی فردوسی با تکیه بر بخش‌های اسطوره‌ای و حماسی (تحلیل گفتمانی)». گفتمان ادبی، 2 (2)، 25–44.
ترکمانی باراندوزی؛ وجیهه و بجنوردی، بنفشه. (1402). «بررسی زاویه‌ی دید و کانون روایی در داستان سیاوش». ادبیات پهلوانی، 1 (1)، 17–29. https://doi.org/10.22034/heroic.2023.1.1.02
حاجی آقابابایی، محمّدرضا. (1402). روایتشناسی نظریّه و کاربرد. تهران: مهراندیش.
خالقی‌مطلق، جلال. (1372). گل‌رنج‌های کهن. به کوشش علی دهباشی، تهران: مرکز.
خدادادی، فضلالله؛ عبداللهیان، حمید؛ عاشورلو، شیرین. (1393). بررسی مؤلفهها و ابعادِ شناختیِ «راوی همهچیزدان» در ادبیات داستانی». ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 4 (4)، 117–142.
https://www.magiran.com/p1520011
ریمون کنان، شلمیت. (۱۴۰۱). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمه‌ی ابوالفضل حُرّی، تهران: نیلوفر.
صادقی محسنآباد، هاشم. (1399). «راوی مداخلهگر نخستین رمان‌های فارسی؛ چالش واقعگرایی». پژوهشی نقد ادبی، 13 (52)، 169–204. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20080360.1399.13.52.3.5
صفا، ذبیحالله. (1398). حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر.
عبّاسی، حبیب‌الله؛ فلاح، غلامعلی؛ سجودی، فرزان؛ آذرنوا، لیدا. (1392). تحلیل روایت‌شناختی شاهنامه. تهران: دانشگاه تربیت معلم.
علّامی، ذوالفقار؛ غلامی شعبانی، شفق. (1394). «مقایسه‌ی ساختار روایت در داستان رستم و سهراب و رستم و اسفندیار». مجموعه مقالههای دهمین همایش ترویج زبان و ادب فارسی دانشگاه محقق اردبیلی، 272–283.
غفوری، فاطمه. (1389). «بررسی تطبیقی کانون روایت در شاهنامه‌ی فردوسی و مثنوی مولانا». زیباییشناسی ادبی، 2 (3)، 1- 32. https://sid.ir/paper/218746/fa
ـــــــــــــ. (1391). «کانون روایت در شاهنامه فردوسی (با تکیه بر داستان رستم و اسفندیار)». بهارستان سخن، 8 (20)، 145- 175. https://www.sid.ir/paper/168303/fa
فردوسی، ابوالقاسم. (1402). شاهنامه. ج1، بخش یک، بهره‌ی1، به تصحیح جلال خالقی‌مطلق، تهران: سخن.
فلّاح، غلامعلی. (1387). «گفتوگو در شاهنامه». مجلّه‌ی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی، 16 (60)، 83-105.
https://sid.ir/paper/391463/fa
محمّدی فشارکی، محسن؛ خدادادی، فضلالله. (1397). فرهنگ توصیفی اصطلاحات روایتشناسی. تهران: سوره‌ی مهر.
یان، مانفرد. (۱۳۹۷). روایت شناسی، مبانی نظریه روایت. ترجمه‌ی محمّد راغب، تهران: ققنوس.
Abbott, H. P. (2021). The Cambridge introduction to narrative (3rd ed.). Cambridge University Press.
Alber, J., & Richardson, B. (Eds.). (2020). Unnatural narratology: Extensions, revisions, and challenges. The Ohio State University Press.
Bal, M. (2009). Narratology: Introduction to the theory of narrative (3rd ed.). University of Toronto Press.
Genette, G. (1972). Discours du récit [Narrative discourse]. Éditions du Seuil.
Herman, D., Phelan, J., Rabinowitz, P. J., Richardson, B., & Warhol, R. (2012). Narrative theory: Core concepts and critical debates. Ohio State University Press.
Hühn, P., Meister, J. C., Pier, J., & Schmid, W. (Eds.). (2014). Handbook of narratology (2nd ed.). De Gruyter.
Ryan, M.-L., & Thon, J.-N. (Eds.). (2014). Storyworlds across media: Toward a media-conscious narratology. University of Nebraska Press.
Thon, J.-N. (2016). Transmedial narratology and contemporary media culture. University of Nebraska Press.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 246 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||
