| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 935 |
| تعداد مقالات | 8,392 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,051,503 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,402,628 |
مفهوم‌سازی استعاری و مجازی مرگ در شعر حافظ | ||
| زبان‌شناسی و گویش‌های ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.56875.1496 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا مهاجرانی1؛ ارسلان گلفام* 2؛ فائزه فرازنده پور3 | ||
| 1گروه زبان شناسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم وتحقیقت تهران | ||
| 2دانشیار، گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3استادیار، گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مرگ از بنیادی‌ترین مفاهیم انتزاعی است که در زبان و ادبیات غالباً از طریق استعاره‌ها و مجازهای مفهومی بیان می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مفهوم‌سازی استعاری مرگ در غزلیات حافظ و شناسایی شبکۀ استعاری آن انجام شده است. داده‌های پژوهش شامل تمامی عبارت‌های استعاری و مجازی مرتبط با مفهوم مرگ در غزلیات حافظ است که در چارچوب نظریۀ استعارۀ مفهومی (لیکاف و جانسون، 1980؛ کووچش، 2010) و همچنین با استفاده از مفهوم «کلید مفهومی» (چارتریس-بلک، 2004) به شیوۀ توصیفی-تحلیلی بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مفهوم مرگ در شعر حافظ نه به‌صورت مجموعه‌ای از استعاره‌های پراکنده، بلکه در قالب شبکه‌ای نظام‌مند از کلیدهای مفهومی، استعاره‌های مفهومی و مجازهای مفهومی سازمان یافته است. در این شبکه، کلید مفهومی «مرگ به‌مثابه عزیمت» هستۀ مرکزی مفهوم‌سازی مرگ را تشکیل می‌دهد و استعاره‌هایی مانند «مرگ به‌مثابه نقل مکان»، «ترک کاروانسرا» و «بازگشت به موطن حقیقی» را دربر می‌گیرد. در مقابل، استعاره‌های مبتنی بر مفاهیم «خزان»، «آتش»، «شمشیر»، «راهزن» و «غرق شدن» ذیل کلید مفهومی «مرگ به‌مثابه عامل ویرانگر» قرار می‌گیرند. همچنین سه مجاز مفهومی از نوع «جزء به‌جای کل» برای بیان مرگ شناسایی شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مفهوم‌سازی مرگ در شعر حافظ بازتاب جهان‌بینی عرفانی و ایرانی-اسلامی اوست؛ جهانی که در آن مرگ بیش از آنکه پایان زندگی باشد، مرحله‌ای از سفر انسان و گذار به موطن حقیقی تلقی می‌شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مفهوم‌سازی استعاری؛ استعاره؛ مجاز؛ نگاشت مفهومی؛ حافظ | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||