| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 935 |
| تعداد مقالات | 8,388 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,989,011 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,377,515 |
تحلیل اساطیری «دوال پا» در شعر فارسی و ادب عامه | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1405 اصل مقاله (304.24 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2026.56196.4756 | ||
| نویسنده | ||
| محمد هادی خالق زاده* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات فارسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران | ||
| چکیده | ||
| در فرهنگ عامیانه و افسانه‌های مردمی چهره‌ها و شخصیت‌های زمینی و فرازمینی با جایگاه‌های مثبت و منفی وجود دارد. یکی از این باورها، اعتقاد به موجودی وهمی به نام «دوال‌پا»ست. دوال‌پا، پیرمردی است مظلوم‌نما که سر راه‌های غریب می‌نشیند و هر رهگذر تنهایی که می‌رسد از او می‌خواهد که وی را قلم‌دوش کند و از روی نهر آب رد کند یا به خانه برسانند. به محض کول شدن، پای‌های او که مانند دوال یا تسمه‌ای است از شکمش درآمده، گردِ کمرِ رهگذر می‌پیچد و در این حال، رهگذر ناگزیر است کمر به خدمت دوال‌پا بندد، تا زمانی که بمیرد. این افسانه به صورت داستان یا اشاره در برخی از آثار مانند شاهنامۀ فردوسی، هفت‌پیکر نظامی، هزار و یک شب، ، عجایب‌المخلوقات، حمزه‌نامه، داستان سلیم جواهری، صفیر سیمرغ، سمک عیّار و... آمده است. این پژوهشگر در این مقاله که با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای، پس از شرح و وصف این موجود ماورایی به تحلیل عناصر موجود در این افسانه پرداخته و به این نتیجه دست‌یافته که در گذر زمان، دیوِ مرگ یا استویهاد زمینی شده و تغییر شکل داده تا به شکل دوال‌پا خودنمایی کرده است. دوال‌پا و استویهاد از منظر شکارچی بودن یا صاحب دوال بودن، ناگزیری قربانی از اطاعت، داشتن چنگال‌های برنده و جایگاه زندگی ایشان، وجوه مشترک دارند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| افسانه'؛ 'دوال پا؛ دیو'؛ 'فرهنگ عامه؛ '؛ 'مرگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||