| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 931 |
| تعداد مقالات | 8,360 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,873,264 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,303,926 |
تحلیل و بررسی معانی «علت و معلول در ذهن» و نتایج مترتب بر آن، با تأکید بر «طبقات جلالیه و صدریه» | ||
| فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مهر 1405 اصل مقاله (748.9 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jrt.2026.56999.3455 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب توکلیان1؛ محمد باقر عباسی* 2 | ||
| 1دانشگاه شیراز، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، بخش فلسفه و کلام اسلامی | ||
| 2دانشگاه شیراز، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، بخش فلاسه و کلام اسلامی | ||
| چکیده | ||
| سه موضوع مهم فلسفی «علیت»، «عدم» و «ذهن» در مسأله‌ای با عنوان «رابطه علّی میان عدم علت و عدم معلول» با یکدیگر تلاقی می‌کنند. تحلیل دقیق این مسأله، نیازمند روشن شدن معانی مختلف «علت و معلول در ذهن» است. در این مقاله، هشت معنا برای این عبارت بیان گردیده و با روش توصیفی، تحلیلی و استدلالی، انواع روابط علّی میان آنها مورد تحلیل قرار گرفته است. سپس به‌عنوان نمونه، نحوه کاربست این معانی، در بخشی از «تجرید الاعتقاد»، «شرح قوشچی» و «طبقات جلالیه و صدریه» بررسی شده تا تأثیرِ توجه یا عدم توجه نویسندگان به هریک از این معانی و احکام مربوط به آنها، در تحلیل‌ها و مباحث فلسفی آشکارتر گردد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در مواردی، اشتراک لفظ یا عدم توجه به ویژگی‌های هر معنا، سبب نزاع در مباحث یا خلل در استدلال‌ها شده است که با تفکیک معانی و منقّح و برهانی شدنِ احکام آنها این نزاع‌ها قابل رفع و آن استدلال‌ها قابل ترمیم هستند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| علیت در عدم‌ها؛ علیت در ذهن؛ علیت در استدلال؛ وجود ذهنی؛ تصویر ذهنی؛ طبقات جلالیه و صدریه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 9 |
||