| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 926 |
| تعداد مقالات | 8,326 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,697,507 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,052,764 |
رویکردی انتقادی به نظام دوگانه مجوز (ساخت و نمایش) در حقوق اداری سینمای ایران از منظر موازین بین‌المللی حقوق بشر | ||
| مطالعات حقوقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jls.2026.56176.5535 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد میرزایی زاده* 1؛ حوریه حسینی اکبرنژاد2 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار (عضو هیئت علمی)، گروه حقوق بین‌الملل عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظام حقوقی سینمای ایران بر پایه سازِکار «مجوزهای دوگانه» استوار است؛ بدین‌معناکه سینماگران مکلف‌اند پیش از آغاز تولید، «پروانه ساخت» و برای اکران اثر، «پروانه نمایش» اخذ کنند. این فرایند که بر مصوبات هیئت‌وزیران ابتنا یافته، بستر مداخلات گسترده نهادهای اداری را در فرآیند آفرینش و ارائه آثار هنری فراهم آورده است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی و واکاوی انتقادی اسناد حقوقی، درصدد پاسخ به این پرسش است که آیا حدود اختیارات «شورای بازبینی فیلم» و رویه‌های اعمالی «شورای بررسی فیلم‌نامه» در تعلیق یا لغو مجوزها با موازین حقوق بشر و اصول اساسی حقوق عمومی سازگار است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد نظام مجوزدهی موجود، در پرتو آزمون سه‌گانه تحدیدات آزادی بیان، فاقد ضرورت، تناسب و شفافیت قانونی است و در حقوق داخلی نیز با عدول از اصل عدم صلاحیت، زمینه‌ساز گسترش صلاحیت‌های سلیقه‌ای شده است. فقدان تضمین‌های مؤثر حقوقی و حضور عمدتاً تشریفاتی صنف در شوراها، امنیت حقوقی سینماگران را تضعیف کرده و با تثبیت ممیزی پیشینی، آزادی بیان هنری را از یک «حق» به امتیازی اداری تقلیل می‌دهد. به نظر می‌رسد حکمرانی مطلوب در سینما در گرو دو تحول است: نخست، پایان‌دادن به حکمرانی آیین‌نامه‌ای و تصویب قانون جامع در مجلس با قید تبعیت تقنینی از الزامات ماهوی حقوق بشر جهت انسداد تفاسیر موسع و دوم، گذار از ممیزی پیشگیرانه به نظارت قضایی پسینی مبتنی بر اصل اصالت آزادی و دادرسی منصفانه. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آزادی بیان؛ پروانه ساخت؛ پروانه نمایش؛ حقوق بشر؛ ممیزی پیشینی؛ نظام مجوزدهی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||