| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 926 |
| تعداد مقالات | 8,305 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,660,728 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,034,928 |
بررسی ساختواژی مصدرهای «هستیدن» و «بودن» و نقدی بر ساخت و کاربرد «میباشد» در زبان فارسی نوشتاری معیار: رویکرد درزمانی | ||
| زبانشناسی و گویشهای ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.56205.1477 | ||
| نویسنده | ||
| روشنک آذری* | ||
| گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| «بودن» و «هستیدن» در زبان فارسی، از پربسامدترین مصدرهایی هستند که در دستگاه حال و گذشته، در زمانها، وجوه و نمودهای گوناگون صرف میشوند و نقشهای متفاوتی چون فعل اصلی، ربطی و کمکی ایفا میکنند. هدف از نگارش این مقاله توصیفی- کیفی نقد صورتهای صرفی بر اساس شواهد موجود در واژهنامههای زبان فارسی باستان، اوستایی و متون پهلوی، با هدف بررسی تحولات ساختواژی این دو فعل از دوره باستان به میانه تا نو زبان فارسی است. این پژوهش نشان داد: 1- کاربرد «هستیدن» بر اساس الگوی {ستاک مضارع + تکواژ ماضیساز+ تکواژ مصدرساز}، درستتر از «هستن» است. 2- در دوره میانه، ستاکهای مکمل یا ستاکهای هم معنا، انشقاق یافته از دو ریشه کاملا متفاوت بوده و ستاک حال و گذشته آنها از ریشههای مختلف سرچشمه میگرفته اند. این ویژگی برای «هستیدن» و «بودن» صادق است. 3- در متون پهلوی، صرف فعل «بودن» بر دستگاه حال وجود داشته و ستاک حال آن «بَﯣ-» ‘bav-, بودهاست. از آنجاکه «باش» ‘bāš-, ستاک آینده از دوره باستان است و ساخت «میباشد» بر ستاک ثانویه صورت گرفتهاست؛ درستتر خواهد بود که در گفتار و نوشتار به جای «میباشد»، «است» و «هست» بکار رود | ||
| کلیدواژهها | ||
| ستاکهای مکمل؛ هستیدن؛ میباشد؛ ستاک ثانویه؛ -bav | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||