| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 929 |
| تعداد مقالات | 8,344 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,786,834 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,106,913 |
کُردی، تُرکی و زبان‌های دیگر در شرف‌نامۀ بِدلیسی | ||
| زبان‌شناسی و گویش‌های ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.56920.1498 | ||
| نویسنده | ||
| رضا امینی* | ||
| دانشیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری | ||
| چکیده | ||
| بررسی علمیِ چندسویۀ متن‌های مهم گذشتۀ زبان فارسی به خوانش درست آنها یاری می‌رساند. بسیاری از این متن‌ها دَربَردارندۀ واژه‌هایی از زبان‌های دیگر هستند که بدون دانستن معنای آنها، دریافت معنای دقیق و کامل متن شدنی نیست. یکی از متن‌های مهم زبان فارسی که در آن پاره‌گفتارهای نافارسی چشم‌گیری به کار رفته شرف‌نامۀ بِدلیسی (سدۀ یازدهم هجری قمری) است. نویسندۀ این کتاب کُرد است، در دربار صفویۀ پرورش یافته، و در ایران و عثمانی، به مقام امیری و امیرالاُمرایی («میرمیرانی») رسیده است. چنین پیشینه-ای موجب شده که در کتاب او هم اثر زبان کُردی دیده شود، هم اثر زبان ترکی، هم اثر زبان‌های مردمان مسیحی که عثمانی‌ها در اروپای خاوری و مرکزی و قفقاز با آنها برخوردی چندسده‌ای داشته‌اند. در این مقاله، شرف‌نامۀ بِدلیسی از این دید بررسی شده است. یافته‌های پژوهش، گواه وجود پاره‌گفتارهای کُردی، ترکی و زبان‌های دیگر در این کتاب و اثر این زبان‌ها بر متن آن است. این امر، در سطحی دیگر، نشان‌دهندۀ دادوستدهای فرهنگی گویشوران این زبان‌ها و فضای چندزبانه‌ای است که صاحب شرف‌نامۀ بِدلیسی در آن زندگی می‌کرده است. اثرهای این دادوستدهای زبانی هنوز در زبان فارسی کم و بیش پا برجاست، هرچند که به خاطر دگرگون شدن شرایط ایران در چند سدۀ گذشته، برخی از این اثرها از زبان فارسی ناپدید شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شرف‌نامه بِدلیسی؛ کُردی؛ ترکی؛ مغولی؛ گرجی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 59 |
||