| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 916 |
| تعداد مقالات | 8,215 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,076,124 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,680,829 |
عوامل معنایی مجهول پذیری افعال سببی ساختواژی | ||
| زبانشناسی و گویشهای ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.56384.1486 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود مبارکی* 1؛ مریم جلیلی2 | ||
| 1گروه زبان شناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران | ||
| 2گروه زبان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل معنایی مؤثر بر مجهولپذیری 66 فعل سببی ساختواژی زبان فارسی (بر اساس فهرست دبیرمقدم، 1384) نگاشته شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و دادهها با استفاده از آزمون تبدیل به ساخت «صفت مفعولی + شد»، آزمون مصدر مجهول، شم زبانی دو نگارنده و جستجو در پیکرهی همشهری (نسخه 2)، گردآوری و تحلیل شده اند. نتایج نشان میدهد که اگرچه از منظر دستوری همگی این افعال باید مجهولپذیر باشند، اما در کاربرد واقعی، حدود 65 درصد از آنها در بافتهای معنایی کاربرد مجهول دارند. نوآوری پژوهش در تلفیق نظریهی گذرایی هاپر و تامسون (1980) و فرایندهای هلیدی و متیسن (2014) و نیز تأکید بر نقش شبکههای معنایی و بافت در تبیین این پدیده است. یافتهها نشان میدهد که افعال دارای فاعل «عاملیت، جانداری و ارادی» مجهولپذیرند؛ اما افعال دارای فاعل «عاملیت غیرجاندار و غیرارادی» و نیز افعال با فاعل تجربهگر(ذهنی)، مجهولناپذیرند. همچنین مشخص شد که بسیاری از افعال سببی، بهویژه افعال مادی، در بافتهای خاص و با حضور کنشگر انسانی ارادی، قابلیت مجهولشدن پیدا میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مجهول پذیری؛ افعال سببی ساختواژی؛ گذرایی؛ هلیدی؛ هاپر و تامسون | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||