| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 917 |
| تعداد مقالات | 8,230 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,274,711 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,751,992 |
ارائه مدل مفهومی و چهارچوب طراحی شهری حساس به میراث | ||
| مطالعات طراحی شهری ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/iuds.2026.56406.1225 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه آیشم* 1؛ سارا روحانی زاده2 | ||
| 1استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بافتهای تاریخی شهرهای ایران، علیرغم دارا بودن ارزشهای ماندگار معماری و شهرسازی، همواره در معرض مداخلات ناهماهنگ، مقطعی و توسعههای فاقد حساسیت نسبت به زمینه قرار دارند. فقدان یک چارچوب نظری و عملی منسجم برای سنجش میزان «حساسیت» مداخلات جدید در پهنههای میراثی، مسئلهای اساسی است که پژوهش حاضر به حل آن پرداخته است. هدف اصلی این مقاله، ارائه مدل مفهومی و چارچوب عملیاتی «طراحی شهری حساس به میراث» در سه مقیاس بنا، فضای شهری و بافت شهری میباشد. پرسشهای اصلی پژوهش عبارتند از«جایگاه و اهمیت طراحی شهری حساس به میراث در شهرسازی معاصر چیست؟» و دوم، «مؤلفهها، معیارها و سنجههای طراحی شهری حساس به میراث در مداخلات شهری به تفکیک مقیاس مداخله کدامند؟» پژوهش حاضر از نوع کاربردی و مبتنی بر رویکرد غالب کیفی به شیوه ترکیبی مروری‑تحلیلی است. روششناسی در سه فاز طراحی گردید: فاز اول، مرور نظاممند ادبیات و تحلیل محتوای کیفی، فاز دوم، پالایش مدل با تکنیک دلفی در سه دور با مشارکت پانلی ۲۵ نفره از خبرگان و فاز سوم، تدوین مدل نهایی و تعیین شیوههای ارزیابی متناسب با هر شاخص می باشد. یافتهها نشان میدهد که طراحی شهری حساس به میراث، نیازمند تفکیک سه مقیاس مجزا است. مدل نهایی مشتمل بر ۴۱ شاخص در سه مقیاس (بنا، فضای شهری، بافت شهری) و برای هر شاخص، شیوه ارزیابی مناسب تعیین گردید. در مقیاس بنا، شاخصهایی نظیر «تداوم ریختشناختی» و «اصالت جوهری»؛ در مقیاس فضای شهری، «نفوذپذیری بصری» و «مقیاس انسانی»؛ و در مقیاس بافت شهری، «ساختار ریختشناختی» و «تداوم منظر فرهنگی» از اهمیت بالاتری برخوردارند. نتیجه آنکه چارچوب ارائه شده میتواند به عنوان یک ابزار مرجع برای طراحان شهری، برنامهریزان، مرمتگران و مدیران میراث در جهت سنجش و ارتقاء حساسیت مداخلات در بافتهای تاریخی مورد استفاده قرار گیرد و در مسیر مداخله در بسترهای واجد ارزش به گونه ای موثر و آگاهانه اقدام گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزش؛ میراث معماری و شهرسازی؛ طراحی شهری حساس به میراث؛ بافت تاریخی؛ بنای تاریخی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 19 |
||