| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 930 |
| تعداد مقالات | 8,347 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,811,872 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,123,245 |
تأملی در جنبه‌های هنری بلاغت آغاز روایت در بوستان سعدی | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 تیر 1405 اصل مقاله (432.98 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2026.54233.4686 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسین توفیق زاده1؛ محمدرضا امینی* 2 | ||
| 1بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، ایران | ||
| 2استاد بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| بوستان سعدی نمونه‌ای کم‌نظیر از بلاغت شعر فارسی است. سعدی به‌ویژه در آغاز حکایات تعلیمی این منظومه، هنر و نبوغ خود را در به‌کارگیری شگردهای بلاغت به نمایش گذاشته است؛ با این همه، کمتر پژوهشی در پی کشف و تحلیل رموز کیمیایی بلاغت در آغاز حکایات بوستان انجام شده است. البته توجه به بلاغت آغازِ شعر، قرن‌هاست که با اصطلاحاتی چون حسن مطلع و براعت استهلال وجود داشته؛ اما این اصطلاحات که بیشتر جنبه‌ی آموزشی دارند، برای تحلیل دقیق و درکِ ارزشِ بلاغیِ آغاز حکایت‌های بوستان کافی نیستند. مقاله‌ی حاضر با تمرکز بر مفهوم «هدف هنری» می‌کوشد بخشی از رموز بلاغت آغاز حکایات بوستان را کشف و تحلیل کند. از این رو، در این مقاله علاوه بر استفاده از دانش بلاغت سنتی و دستاوردهای نوین نقد رتوریکی، فرمالیسم و ساختارگرایی، در طی خوانش‌های پی‌درپی و مکرر شعر، حضور یا غیاب شگردها و تمهیدات هنری در آغاز هر حکایت درک شده، سپس ساختار و کارکرد هر شگرد توضیح داده شده و در نهایت ارزش بلاغی هر شگرد با بیانی تحلیلی تشریح شده است. یافته‌های این تحلیل نشان می‌دهد که غایت و ارزش بلاغیِ آغازِ حکایات تعلیمی بوستان این است که سعدی توجه مخاطب را از همان آغاز جذب کرده و مشکلِ تفاوتِ میان ذهنیت مخاطب و پیام تعلیمی را با شگردها و تمهیدات ادبی پوشانده است تا بر زیبایی، جذب و تأثیر سخن خود بیفزاید. افزون بر این، بررسی و تحلیل تطبیقی شگردهای بلاغت آغاز در حکایات بوستان، کارکرد عملی مفهوم «هدف هنری» را در تحلیل بلاغی و جذب و تأثیر اثر ادبی نشان داده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اقتضای حال؛ بلاغت آغاز؛ بلاغت بوستان سعدی؛ بلاغت روایت؛ نقد بلاغی؛ هدف هنری شعر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 143 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 151 |
||