| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 916 |
| تعداد مقالات | 8,202 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,918,407 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,468,907 |
مقاله کوتاه: کندوکاوی در واژهای از گرشاسبنامهی اسدی طوسی «شکاوند» اسمی خاص یا واژهای در معنی «درّه» | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 تیر 1405 اصل مقاله (384.15 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله کوتاه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2026.55417.4725 | ||
| نویسندگان | ||
| علی افراخته* 1؛ یوسف نیک روز2؛ علی اصغر غفوری3؛ علی رضا شانظری4 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران | ||
| 2دانشگاه یاسوج، بخش زبان و ادبیات فارسی. | ||
| 3یاسوج/ دانشگاه یاسوج/ بخش زبان و ادبیات فارسی. | ||
| 4یاسوج/ دانشگاه یاسوج/ بخش زبان و ادبیات فارسی | ||
| چکیده | ||
| اسدی طوسی افزون بر جایگاه برجستهاش در شعر و شاعری، از چهرههای شاخص در حوزهی لغت و واژهپردازی زبان فارسی بهشمار میرود و گرشاسبنامهی او مجموعهای غنی از واژگان کهن، مهجور و گاه منحصربهفرد است. یکی از این واژگان، «شکاوند» است که در فرهنگهای فارسی، به تبع یکدیگر، عموماً بهعنوان اسم خاص و با فتح شین ضبط شده است. این پژوهش با طرح این مسئله که «شکاوند» در گرشاسبنامه اسم خاص نیست، میکوشد با تکیه بر تحلیل بافت کلامی، بررسی ساختمان واژه و قاموس شاعرانهی اسدی طوسی با نگاهی به برخی از نسخههای خطی این اثر حماسی، خوانشی تازه از آن ارائه دهد. جستارحاضر نشان میدهد که کاربردهای مکرر واژگان هممعنا با «درّه» در اشاره به لفظ «شکاوند»، همراه با تحلیل ساخت واژه و توجّه به ویژگیهای قاموس شاعرانهی اسدی طوسی، مؤید آن است که «شکاوند» واژهای عام و احتمالاً ساختهی خود شاعر است که در معنی «درّه» به کار رفته و ضبط آن به کسر شین «شِکاوَند» موجّهتر مینماید. دیگر یافتهی این پژوهش حاکی از آن است که احیاناً پس از اسدی واژه کمکم و در امتداد زمان به اسم خاص تبدیل شدهاست. این مطالعه با ترسیم سیر تحوّل این واژه از یک ابداع شاعرانه تا یک جاینام، نشان میدهد که ضبط و تفسیر واژگان کهن، بدون توجه به بافت متن، ساخت زبانی و تطور تاریخی واژه، میتواند به برداشتهای نادقیق یا اشتباه بینجامد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسدی طوسی؛ شکاوند؛ گرشاسبنامه؛ تحلیل واژگانی؛ درّه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 20 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||