| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 912 |
| تعداد مقالات | 8,158 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,836,594 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,332,240 |
تاثیر آراء فردگرایی و جمع گرایی در نسبت با مفهوم حق بر دیدگاه روشنفکران مشروطه(ملکم خان،آخوندزاده، آقاخان کرمانی و طالبوف) | ||
| مطالعات حقوقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jls.2026.55608.5480 | ||
| نویسندگان | ||
| جعفر حنانی1؛ محمدعلی توانا* 2 | ||
| 1گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| 2گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مفهوم حق و دلالتهای متفاوت آن،از مهمترین مقولاتی است که چهره حکومتهای مدرن و زیست شهروندان را دگرگون ساخته است. این پژوهش به منظور فهم بهتر تفاسیر متفاوت از مفهوم حق در ایران، با بهرهگیری از روش دلالتپژوهی به سراغ نخستین درگاه حقوقی، یعنی عصر مشروطه و روشنفکرانی چون ملکمخان، آخوندزاده، آقاخان کرمانی و طالبوف رفته است.پرسش اصلی پژوهش آن است که مبانی نظری فردگرایی و جمعگرایی چه دلالتهایی بر آثار و آراء این روشنفکران داشته است؟برخلاف طبقهبندیهای سادهانگارانه، یافتهها نشان میدهد که اندیشه این چهار روشنفکر را نمیتوان صرفاً در یکی از دو سنت فردگرا یا جمعگرا جای داد. طالبوف با وجود تأکید بر «حق قائم به ذات» و «منیت انسانی»(مؤلفههای فردگرایانه)،در سطح هنجاری-کارکردی اولویت را به جمع میدهد و دیدگاه تافیقی دارد که میتوان آن را «جمعگرایی با مبانی فردگرایانه» نامید.آخوندزاده نیز اگرچه با لاک همسویی دارد، اما آزادی را به صورتی رادیکالتر و بدون محدودیتهای لاکی بسط میدهد.در مقابل، آقاخان کرمانی و ملکمخان به ترتیب قرابت بیشتری با سنت جمعگرای روسو و فردگرای لاک نشان میدهند. پژوهش حاضر نشان میدهد که دوگانه جمعگرایی و فردگرایی در بحث از حقوق، عاملی تعیینکننده در شکلگیری دو مسیر متمایز حقوقی در تاریخ معاصر ایران داشته است.فهم این پیچیدگیها، ریشههای تاریخی مناقشه دیرپای حقوق فردی در مقابل حقوق جمعی را آشکار میسازد و چارچوبی تحلیلی برای مباحث جاری فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق؛ مشروطه؛ جمع گرایی؛ فردگرایی؛ قانون | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 41 |
||