| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 924 |
| تعداد مقالات | 8,295 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,559,206 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,969,506 |
بررسی میزان و چگونگی حضور راوی در داستان «رستم و سهراب» شاهنامهی فردوسی | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقاله 3، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 68، شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2025.53312.4648 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا صالحی مازندرانی* 1؛ زهرا نصیری شیراز2؛ قدرت قاسمی پور3؛ نسیم مراقی4 | ||
| 1دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 3استاد زبان وادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدة ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه شهیدچمران اهواز/ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با تمرکز بر داستان «رستم و سهراب» در شاهنامهی فردوسی، به بررسی چگونگی حضور راوی و تأثیر آن بر ساختار روایت و شیوهی بازنمایی شخصیتها میپردازد. هدف، شناخت جایگاه راوی در سطوح مختلف روایت و درک چگونگی تأثیر آن بر زاویهدید و رابطهی میان صدای راوی و صداهای درون متن است. چارچوب نظری پژوهش بر پایهی مفاهیم روایتشناسیِ ژرار ژنت و شلومیت ریمونـکنان تنظیم شده و نمونههایی از روایت در دو سطح برونداستانی و درونداستانی بررسی شده است. تحلیلها نشان میدهد راوی در بیشتر بخشها در جایگاه دانای کل، بیرون از داستان عمل میکند و بر زمان، مکان و ذهن شخصیتها، اشراف دارد. در عین حال، در برخی صحنهها، روایت به شخصیتها سپرده میشود و این امر موجب تغییر موقتی زاویهدید و تنوّع در بیان میگردد. مداخلههای تفسیری راوی، به ویژه در بیان داوریهای اخلاقی یا احساسی، بر لایهی معنایی داستان اثر میگذارد و به درک بهتر فضای تراژیک کمک میکند. در مجموع، داستان رستم و سهراب نمونهای از تعامل میان روایت برونداستانی و درونداستانی را نشان میدهد که در آن، پیوند میان دیدگاه راوی و تجربهی شخصیتها به شکلی تدریجی و چندلایه شکل میگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| راوی؛ رستم و سهراب؛ روایت؛ شاهنامه | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
ابوت، اچ. پورتر. (۱۳۹۷). سواد روایت. ترجمهی رؤیا پورآذر و نیما اشرفی، تهران: نشر اطراف.
اخوّت، احمد. (1371). دستور زبان داستان. اصفهان: نشر فردا.
بامشکی، سمیرا. (۱۳۹۳). روایتشناسی داستانهای مثنوی، چاپ دوم، تهران: هرمس.
بینیاز، فتحالله. (1388). درآمدی بر داستاننویسی و روایتشناسی با اشارهای موجز به آسیبشناسی رمان و داستان کوتاه ایران. چاپ دوم، تهران: افراز.
پاینده، حسین. (1401). نقد ادبی با رویکرد روایتشناسی. چاپ دوم، تهران: انتشارات نیلوفر.
حاجی آقابابایی، محمّدرضا. (1402). روایتشناسی نظریّه و کاربرد. چاپ دوم، تهران: مهراندیش.
خالقیمطلق، جلال. (1372). گلرنجهای کهن. به کوشش علی دهباشی، تهران: نشر مرکز.
در ادبیات داستانی»، ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شمارهی چهارم، صص 117 – 142.
رادمنش، شهرزاد؛ قوام، ابوالقاسم؛ اشرفزاده، رضا. (1401). «تطبیق توصیفی روایات کهن مبتنی بر روایتشناسی معاصر». فصلنامهی علمی پژوهشی زبان و ادب فارسی، سال چهاردهم، شمارهی 51، تابستان 1401، صص 117 – 152.
ریمون_ کنان، شلمیت. (۱۴۰۱). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمهی ابوالفضل حُرّی، چاپ دوم، تهران: نیلوفر.
شکری، یدالله؛ شکوری، ساناز. (1401). «روایتشناسی هفتخوان اسفندیار بر اساس نظریهی ژنت». پژوهشنامهی ادبیات داستانی، شمارهی 1، پیاپی(38)، صص 1- 27.
صادقی محسنآباد، هاشم. (1399). «راوی مداخلهگر نخستین رمانهای فارسی؛ چالش واقعگرایی». فصلنامهی علمی-پژوهشی نقد ادبی، سال 13، شمارهی52، صص 169 – 204.
صفا، ذبیحالله. (1392). تاریخ ادبیات ایران. جلد اوّل، تهران: ققنوس.
___________ . (1398). حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر.
غفوری، فاطمه. (1389). «بررسی تطبیقی کانون روایت در شاهنامهی فردوسی و مثنوی مولانا». نشریهی زیباییشناسی ادبی، دورهی دوم، شمارهی 3، صص 1- 32.
فردوسی، ابوالقاسم. (۱۳۹۴). شاهنامه. ج 1، به تصحیح جلال خالقیمطلق، تهران: انتشارات سخن.
فلّاح، غلامعلی. (1387). «گفتوگو در شاهنامه». مجلّهی دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی، سال16، شمارهی60، صص 83 –105.
محمّدی فشارکی، محسن؛ خدادادی، فضلالله. (1397). فرهنگ توصیفی اصطلاحات روایتشناسی. چاپ اوّل، تهران: انتشارات سورهی مهر.
یان، مانفرد. (۱۳۹۷). روایت شناسی، مبانی نظریه روایت. ترجمهی محمّد راغب، تهران: انتشارات ققنوس.
Abbott, H. Porter. The Cambridge Introduction to Narrative. 3rd ed., Cambridge University Press, 2021.
Alber, Jan, and Brian Richardson, eds. Unnatural Narratology: Extensions, Revisions, and Challenges. The Ohio State University Press, 2020.
Bal, Mieke. Narratology: Introduction to the Theory of Narrative. 3rd ed., University of Toronto Press, 2009.
Hühn, Peter, Jan Christoph Meister, John Pier, and Wolf Schmid, eds. Handbook of Narratology. 2nd ed., De Gruyter, 2014.
Herman, David. Basic Elements of Narrative. Wiley-Blackwell, 2009.
Herman, David, Manfred Jahn, and Marie-Laure Ryan, eds. Routledge Encyclopedia of Narrative Theory. Routledge, 2005.
Herman, David, et al. Narrative Theory: Core Concepts and Critical Debates. Ohio State University Press, 2012.
Ryan, Marie-Laure, and Jan-Noël Thon, eds. Storyworlds Across Media: Toward a Media-Conscious Narratology. University of Nebraska Press, 2014.
Thon, Jan-Noël. Transmedial Narratology and Contemporary Media Culture. University of Nebraska Press, 2016.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 169 |
||
