| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 912 |
| تعداد مقالات | 8,158 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,836,594 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,332,240 |
توصیف و تحلیل گویش دژکُردی | ||
| زبانشناسی و گویشهای ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.55833.1469 | ||
| نویسندگان | ||
| اکبر رئیسیان1؛ محمود مهرآوران* 2؛ بهاءالدین اسکندری3 | ||
| 1دانشجوی دکترای زبان و ادبیات ادبیات فارسی دانشگاه قم | ||
| 2عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| 3عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاته قم | ||
| چکیده | ||
| این مقاله به توصیف و تحلیل زبانشناختی گویش دژکُردی، یکی از گونههای ارزشمند لری جنوبی در شهر دژکرد از توابع شهرستان اقلید استان فارس، با هدف ثبت، مستندسازی و تبیین ویژگیهای ساختاری آن میپردازد. دادههای پژوهش بر پایه مطالعات میدانی گسترده و گردآوری بیش از هزار واژه اصیل از گویشوران بومی فراهم آمده و سپس در چارچوب توصیفی ـ تحلیلی بررسی شده است. نتایج نشان میدهد که گویش دژکردی از شاخه زبانهای ایرانی جنوبغربی است و در عین همریشگی با فارسی معیار، از ویژگیهای آوایی، صرفی و نحوی متمایزی برخوردار است. در سطح آواشناسی، فرایندهایی چون حذف، ابدال، قلب، همگونی، ناهمگونی و پیشینشدگی واکهها بسامد بالایی دارند. در حوزه صرف، ساختهای فعلی بهویژه در زمانهای گذشته و آینده، کاربرد فعلهای کمکی خاص، تغییر در شناسهها و نیز صورتهای مصدر، پیوند تاریخی این گویش را با فارسی میانه آشکار میسازد. در بخش نحو، تقدّم فعل بر دیگر اجزای جمله، جایگاه ویژه ضمایر پیوسته و کاربرد خاص حروف اضافه از ویژگیهای شاخص به شمار میرود. همچنین بررسی حوزه واژگان، ممیزها و واحدهای بومی اندازهگیری، بازتابی از نظام معیشتی، اجتماعی و فرهنگی منطقه را نشان میدهد. برآیند پژوهش بیانگر آن است که گویش دژکردی گنجینهای ارزشمند از عناصر کهن زبانی است و ثبت و تحلیل آن میتواند در حفظ تنوع زبانی، بازشناسی تحولات تاریخی فارسی و بهرهگیری از ظرفیتهای واژهسازی بومی مؤثر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دژکرد؛ فرهنگِ عامه؛ گویش شناسی؛ گویش لری؛ واژه شناسی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 38 |
||