| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 935 |
| تعداد مقالات | 8,388 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,988,529 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,377,075 |
بررسی واج‌آرایی خوشه‌های دو همخوانی آغازه‌ی هجا در گویش بلوچی سرحدی براساس نظریه‌ی بهینگی | ||
| زبان‌شناسی و گویش‌های ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jlil.2026.55925.1470 | ||
| نویسندگان | ||
| عباسعلی آهنگر* 1؛ طاهره عزت آبادی پور1؛ فهیمه ساغریچی2 | ||
| 1دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به توصیف و تحلیل شیوه‌ی واج‌آرایی خوشه‌های دو همخوانی آغازه‌ی هجا در گویش بلوچی سرحدی، براساس نظریه‌ی بهینگی (پرینس و اسمولنسکی، 2004/1993) می‌پردازد. جامعه‌ی آماری این پژوهش توصیفی- تحلیلی را 10 گویشور بومی کم‌سواد و بی‌سواد شامل 4 زن و 6 مرد، 60 تا 75 ساله ساکن روستاهای بخش مرکزی شهرستان خاش تشکیل داده‌اند. داده‌های زبانی از طریق مصاحبه با گویشوران بلوچی سرحدی و منابع کتابخانه‌ای موجود در مورد این گویش گردآوری و پس از تأیید توسط گویشوران بومی، براساس الفبای آوانگار بین‌المللی، آوانویسی شده‌اند. تحلیل تابلوهای بهینگی نشان می‌دهد که محدودیت زبان‌ویژه «خوشه‌ی همخوانی آغازه» که تعیین‌کننده‌ی ترکیب‌های مجاز همخوانی است، در بالاترین رتبه سلسله مراتب محدودیت‌ها قرار می‌گیرد. این محدودیت بر محدودیت‌های پایایی مرتبط با «اصل مرز اجباری» شامل «منع هماهنگی در واک»، «منع هماهنگی در شیوه‌ی تولید» و «منع هماهنگی در جایگاه تولید» اولویت دارد. در نتیجه، حتی در مواردی که خوشه‌های مجاز آغازه، مانند /mn-/، «اصل توالی رسایی» را بر پایه‌ی طبقه‌بندی کریستال (2023) یا «اصل مرز اجباری» را با استناد به تراسک (1996) نقض می‌کنند، به دلیل رعایت آن محدودیت بالارتبه، همچنان به‌عنوان ساخت بهینه انتخاب می‌شوند. در مقابل، محدودیت «منع آغازه‌ی پیچیده»، به دلیل مجاز بودن خوشه‌های آغازه در این گویش، در پایین‌ترین رتبه قرار دارد و نقض آن تأثیری در انتخاب گزینه‌ی بهینه ندارد. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که سلسله‌مراتب محدودیت‌ها در ساختار هجایی گویش بلوچی سرحدی به گونه‌ای است که مجوزهای ساختاری خاص این گویش بر اصول جهانی ترجیح می‌یابند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نظریه‌ی بهینگی؛ واج‌آرایی؛ خوشه‌های دوهمخوانی آغازه‌ی هجا؛ محدودیت؛ گویش بلوچی سرحدی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 143 |
||