| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 907 |
| تعداد مقالات | 8,093 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,330,883 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 12,920,058 |
تحلیل ریختشناختی آزمون سهپند در قصههای عامیانۀ ایرانی | ||
| مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 خرداد 1405 اصل مقاله (659.9 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jcls.2026.54939.2146 | ||
| نویسنده | ||
| ابوالفضل حری* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با هدف تحلیل ریختشناختی الگوی «آزمون سهپند» در قصههای عامیانۀ ایرانی تدوین شده است. مسئله اصلی پژوهش، تبیین ساختار روایی و کارکردهای مضمونی قصههایی است که در آنها قهرمان سه پند یا اندرز دریافت میکند و سرنوشت او در پی عمل یا ترک آنها رقم میخورد. پیکره پژوهش شامل ده قصه منتخب از مجموعه قصههای عامیانۀ ایرانی است که واجد ساختار سهپند هستند. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل ریختشناختی با اتکا به الگوی کارکردی پراپ است. نتایج نشان میدهد که «آزمون سهپند» بهعنوان یک خویشکاری تکرارشونده، نقشی تعیینکننده در پیشبرد پیرنگ دارد و غالباً با الگوی آزمون، دریافت شیء ارزشمند، و دگرگونی وضعیت قهرمان همراه است. از نظر مضمونی، این قصهها بر مفاهیمی چون شیوههای معیشت، مشروعیت اقتصادی، تبدیل و دگرگونی، و انتقال دانایی از سوی شخصیت مرشد تأکید دارند. عدد سه در این ساختار نه صرفاً یک عنصر کمّی، بلکه سازوکاری روایی برای تعلیق، تأکید و تثبیت پیام اخلاقی است. یافتهها نشان میدهد که قصههای سهپند افزون بر کارکرد تعلیمی، در ساماندهی ارزشهای اجتماعی و اقتصادی نیز نقش دارند و الگویی نسبتاً پایدار از انتقال دانایی را بازنمایی میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزمون سهپند؛ تحلیل ریختشناختی؛ قصههای عامیانۀ ایرانی؛ خویشکاری؛ مرشد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5 |
||