| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 934 |
| تعداد مقالات | 8,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,981,310 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,371,050 |
بازاندیشی در مبانی حقوقی ابطال و بطلان اسناد عادی و رسمی در نظام قضایی ایران | ||
| مطالعات حقوقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jls.2026.53545.5346 | ||
| نویسنده | ||
| سید مصطفی مومنی* | ||
| دانش‌آموخته دکتری گروه حقوق خصوصی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با نقد دیدگاه رایج حقوقی و قضایی، به بررسی تفاوت‌های بنیادین میان دو نهاد ابطال و بطلان اسناد می‌پردازد. در رویه سنتی حقوق ایران، فرض بر آن است که ابطال صرفاً نسبت به اسناد رسمی و بطلان فقط در خصوص اسناد عادی قابل اعمال است. این پژوهش با اتکا کامل بر تحلیل قوانین موضوعه و آرای قضایی، نشان می‌دهد که ملاک تمایز این دو دعوا نباید نوع سند باشد، بلکه باید بر ماهیت ایراد حقوقی واردشده به سند تمرکز داشت. بر این اساس، ابطال ناظر به اسنادی است که در ظاهر صحیح و معتبر بوده‌اند ولی در جریان دادرسی به‌موجب رأی دادگاه فاقد اثر حقوقی می‌شوند؛ در حالی‌که بطلان به اسنادی مربوط است که از بدو تنظیم، به علت وجود نواقص اساسی نظیر جعل، اشتباه، اکراه، یا فقدان اهلیت، باطل بوده‌اند. نوآوری این تحقیق در ارائه یک چارچوب تحلیلی جدید است که به‌جای تفکیک بر مبنای نوع سند، بر پایه ماهیت ایراد واردشده به سند، تفکیک و دسته‌بندی دعاوی ابطال و بطلان را سامان می‌دهد. این مقاله، ضمن استخراج دقیق مصادیق هر دو دعوا از متن آرای قضایی و قوانین، به ارائه مدلی کاربردی برای حل تعارضات موجود در دعاوی مربوط به اسناد پرداخته است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ابطال؛ بطلان؛ سند رسمی؛ سند عادی؛ ایراد حقوقی؛ رویه قضایی ایران؛ قانون مدنی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 508 |
||