| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 903 |
| تعداد مقالات | 8,081 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,203,734 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 12,848,164 |
بهسوی زبانشناسی انتقادی جابهجایی: استعارههای مفهومی و سازوکارهای گفتمانی در شکلدهی آیندههای دوچرخهسواری شهری در تهران | ||
| مطالعات طراحی شهری ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/iuds.2026.55840.1181 | ||
| نویسنده | ||
| محمد نظرپور* | ||
| مدرس گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه سوره، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به واکاوی استعارههای مفهومی و سازوکارهای گفتمانی مسلط پیرامون امکانهای توسعه دوچرخهسواری شهری در تهران میپردازد. چارچوب نظری تحقیق در تقاطع تحلیل گفتمان انتقادی، مطالعات انتقادی استعاره و ادبیات نوظهور روایتهای جابهجایی قرار دارد. پرسش اصلی این است که چگونه گزارههای رایج در گفتمان محاورهای از جمله «دوچرخهسواری در تهران پروژهای شکستخورده است»، «شیب تهران مناسب نیست»، «اینجا آمستردام نیست» و «دوچرخهسواری در آلودگی مضر است» از طریق الگوهای زبانی و استعارههای مفهومی، به تثبیت گفتمان خودرومحور و محدودسازی افقهای بدیل کمک میکنند. روش تحقیق مبتنی بر خودمردمنگاری و تحلیل تفسیری گزارههای پرتکرار در تجربه زیسته پژوهشگر طی بیش از یک دهه فعالیت تحقیقاتی و کنشگری مستقیم در حوزه توسعه و ترویج دوچرخهسواری شهری در تهران است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که گزارههای رایج در گفتمان محاورهای پیرامون دوچرخهسواری شهری در تهران را نمیتوان مجموعهای از استدلالهای علمی، ملاحظات فنی یا حتی نظرات شخصی دانست بلکه این گزارهها در قالب منطقهای گفتمانی نسبتاً منسجم و از طریق راهبردهایی چون طبیعیسازی، سیاستزدایی، فردیسازی، پروژهسازی و استثناءسازی عمل میکنند. این راهبردها بهطور همزمان وضعیت موجود جابهجایی خودرومحور را واقعگرایانه و طبیعی جلوه میدهند و به تثبیت گفتمان مسلط کمک میکنند؛ و از سوی دیگر، بدیلهای غیرخودرومحور و مشخصا دوچرخهسواری را تضعیف میکنند و بهحاشیه میرانند. نوآوری این پژوهش در ترکیب این چارچوبهای تحلیلی در قالب حوزهای تقاطعی و نامگذاری آن با عنوان «زبانشناسی انتقادی جابهجایی» و کاربست آن در زمینه ایران است. نتایج نشان میدهد گذار به نظامهای جابهجایی انسانمحور، مستلزم مداخله انتقادی در سطح زبان، واسازی استعارههای مسلط، از کار انداختن گفتمان مسلط خودرومحور و تقویت روایتهای بدیل جابهجایی است؛ جایی که زبان، تصور جمعی و چارچوبهای سیاستی بهطور همزمان باز روایت میشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زبانشناسی انتقادی جابهجایی؛ آیندههای دوچرخهسواری شهری؛ تحلیل گفتمان؛ استعاره؛ روایتهای جابهجایی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 32 |
||