| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 929 |
| تعداد مقالات | 8,346 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,802,814 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,117,248 |
خیال، مفهومی بینارشته ای در ادبیات کودک | ||
| مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز | ||
| مقاله 2، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 33، تیر 1405، صفحه 17-32 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jcls.2025.53387.2107 | ||
| نویسندگان | ||
| داود اسپرهم1؛ مریم جلالی2؛ افسون امینی* 3 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در مقاله‌ی حاضر به بررسی اهمیت عنصر خیال در ادبیات کودک از منظر میان‌رشته‌ای می‌پردازیم. بر اساس دیدگاه‌های جامعه‌شناسان و نظریه‌پردازان، کودکی ساخته‌و‌پرداخته‌ی فرهنگ‌ها و ایدئولوژی‌های مختلف است و مفهوم آن در هر جامعه متغیر است. به‌تبع آن ادبیات کودک نیز از رشته‌های مختلفی چون روانشناسی، فلسفه، زبان‌شناسی و علوم تربیتی بهره‌مند می‌شود. یکی از عناصر کلیدی در آثار ادبی برای کودکان، خیال است که نقش حلقهی ارتباط میان دنیای محسوسات و معقولات را ایفا می‌کند. در فلسفه، عرفان و روانشناسی، خیال به‌عنوان واسطه‌ای بین جهان مادی و عالم معقول شناخته می‌شود که در آن، تخیل و خلاقیت نقش محوری دارند. در ادبیات کودک، خیال به‌عنوان نیروی محرک در آفرینش هنری، توسعهی مهارت‌های زبانی، تقویت خلاقیت و ابزار مقابله با ترس‌ها و نیازهای روانی کودکان شناخته می‌شود. این مقاله نشان می‌دهد که خیالی که در فلسفه، عرفان و روانشناسی بررسی می‌شود، شباهت‌های زیادی با خیال کودکانه دارد و می‌تواند به‌عنوان حلقه‌ای میان‌رشته‌ای، نقش مهمی در توسعهی ادبیات کودک و فهم عمیق‌تر نیازهای روانی و شناختی آنان ایفا کند. در نتیجه، بایسته است شناخت و توجه به عنصر خیال در ادبیات کودک، به‌عنوان یکی از پایه‌های اساسی در طراحی و تولید آثار ادبی برای کودکان مدّنظر قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ادبیات کودک؛ خیال؛ روانشناسی؛ عرفان؛ فلسفه | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
اکبری، سمیه و همکاران. (1400). «کارکرد خواننده‌ی نهفته در پرورش قوه‌ی تخیل کودک در داستانهای کودکانه‌ی صبحی سلیمان». نقد ادب معاصر عربی، شماره‌ی 23، دوره‌ی 12، صص 67-90.
https://doi.org/10.29252/mcal.2022.16414.2148
افلاطون. (1366). مجموعه آثار. ترجمه‌ی دکتر محمدحسن لطفی، تهران: خوارزمی.
ایگان، کیه‌‌ران. (1384 و 1385). «فانتزی و واقعیت در داستانهای کودکان». ترجمه‌ی مسعود فرهمندفر، (101 و 102)، 99- 114. https://www.ensani.ir/fa/article/330111
الن-اوئه، ماری. (1384). «پیشگفتاری بر تخیل هیولایی». ترجمه‌ی شهریار وقفی‌پور، فارابی، (55)، صص 63- 68.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/311867
انورعبدالحمید، موسی.(۱۴۳۱ق). ادب الاطفال: فن المستقبل. بیروت: دارالنهضه العربیه.
باوندیان، علیرضا. (۱۳۸۹). «نقش خیال در فرایند آفرینش هنری». اندیشه‌های نوین تربیتی، 6 (1)۱، 73-94.
https://sid.ir/paper/86884/fa
برت. آر، آل. (1398). تخیل. ترجمه‌ی مسعود جعفری، تهران: مرکز.
بلخاری، حسن. (1387). «بررسی تطبیقی آراء ابن‌سینا و ساموئل کالریج در مورد تمایز میان خیال و تخیل». اندیشه دینی دانشگاه شیراز. (27)، 1-24. https://civilica.com/doc/1605691
بیلسکر، ریچارد. (1391). اندیشهی یونگ. ترجمه‌ی حسین پاینده، تهران: فرهنگ جاوید.
پیاژه، ژان. (1382). شکلگیری نماد در کودکان. ترجمه‌ی توفیق، زینت. تهران: نی.
چیتیک، ویلیام. (1394). عوالم خیال ابن عربی و مسئله‌ی اختلاف ادیان. ترجمه‌ی قاسم کاکایی، تهران: هرمس.
حجازی، بنفشه. (1384). ادبیات کودکان و نوجوانان(ویژگیها و جنبهها). تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
حمیدی، فائزه؛ سلیمانی، سجاد. (1400). «بررسی جایگاه ادبیات فانتزی در ادبیات کودک». اولین کنفرانس بین‌المللی علوم تربیتی،روانشناسی، علوم ورزشی و تربیت بدنی، مؤسسه‌ی آموزش عالی ادیب مازندران.
خسرونژاد، مرتضی. (1383). معصومیت و تجربه. تهران: مرکز.
ـــــــــــــــ . (1384). «مفهوم کودکی و هدف ادبیات کودک». علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، (ویژهنامهی علوم تربیتی)، 22 (4)، https://sid.ir/paper/13378/fa .168-154
ـــــــــــــــ . (1387). دیگرخوانی‌های ناگزیر (رویکردهای نقد و نظریه‌ی ادبیات کودک). جمع مترجمان، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
دافی، برنادت. (1395). تشویق خلاقیت و تخیل در کودکان. ترجمه‌ی مهشید یاسائی، تهران: ققنوس.
رزمگیر، میثم؛ انتظام، سیدمحمد. (1392). «قوه‌ی خیال و ادراک خیالی از دیدگاه ابن سینا و سهروردی». معرفت فلسفی، 11 (2)، 27- 48. http://noo.rs/4a2n2
رضایی، ابراهیم؛ کاکایی، قاسم. (1392). «خیال از دیدگاه ابن عربی و مولوی». پژوهشنامه‌ی عرفان، (1۲)، 27-44.
https://erfanmag.ir/article-1-90-fa.pdf
روزت. ای. (1370). روانشناسی تخیل. ترجمه‌ی اصغر الهی و پروانه میلامی، تهران: گوتنبرگ
شاه‌آبادی، حمیدرضا. (1385). مقدمه بر ادبیات کودک؛ بحثی در شناخت مفهوم دوران کودکی. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان؛ نغمه نواندیش.
شاهقاسمی، احسان؛ خالقیپور، مریم. (1399). «انیمیشنهای فانتزی و تخیل کودکان: یک مطالعه کیفی». جهانی رسانه، 15 (۲)، 107-135. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1827930
عبدالحمید، محمد. ( 1937). الأساطیر العربیه‌ی قبل الإسلام. قاهره: نشرالفکر.
عبدالرزاق جعفر. (1992). اسطوره الاطفال الشعرا. بیروت: دارالجیل.
کاپلستون، فردریک. (1380). تاریخ فلسفه، ج1، ترجمه‌ی سیدجلال‌الدین مجتبوی، تهران: علمی فرهنگی.
کیمبرلی، رنلدز. (1394). ادبیات کودک. ترجمه‌ی مهدی حجوانی، تهران: افق.
لویمی، سهیلا. (1398). «بررسی صور خیال در شعر شاعران کودک». بهارستان سخن، 16 (44)، 219.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1504775
مجیدی، نسیم؛ شاه‌شوازی، زهرا. (1389). «بررسی مقایسهای تخیل کودکان در تعامل با قصه شفاهی و کارتون». مطالعات رسانهای، 11 (5)، 105-132.
https://sanad.iau.ir/Journal/mediastudies/Article/792111/FullText
محمدی، محمد. (۱۳۷۶). «تطبیق کیفیت تخیل در افسانههای کهن و نو». پژوهشنامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، (10)، 40- 57. https://www.sid.ir/paper/481903/fa
مک‌گوایر، ویلیام و همکاران. (1396). یونگ میگوید. ترجمه‌ی سیروس شمیسا، تهران: قطره.
موسیپور، نعمتالله؛ طالبیان، یحیی. (1380). «پیوندهای پنهان جاندارپنداری کودکانه و تخیل شاعرانه». نثرپژوهی ادب فارسی، 3 (۷)، ۱۱۹. https://sid.ir/paper/426566/fa
مولوی، جلالالدین محمد.(1376) مثنوی معنوی. دفتر دوم، تهران: امیرکبیر.
مهرمحمدی، محمود. (۱۳۸۸). «بازشناسی مفهوم و تبیین جایگاه تخیل در برنامههای درسی و آموزش با تأکید بر دوره‌ی ابتدایی». مبانی تعلیم و تربیت، 11 (1)، ۲۰-۵۰. DOI:10.22067/fe.v11i1.1854
نودلمن، پری؛ ماویس، رایمر. (1384). «لذّت‌های ادبیات». کتاب ماه کودک و نوجوان، ترجمه‌ی نیلوفر مهدیان، (92)، 113-110. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/133042
وزیرنیا، سیما. (1379). زبان شناخت. تهران: قطره.
ویگوتسکی، لو. (1367). تفکّر و زبان. ترجمه‌ی بهروز عزب دفتری، تبریز: نیما.
هانت، پیتر. (1382). مقدّمه‌ای بر ادبیات کودکان. ترجمه‌ی بهاره بخشی، مریم طاهریان و علیرضا ابراهیم‌آبادی، تهران: آرون.
هنری‌ماسن، پاول و همکاران. (1396). رشد و شخصیت کودک. ترجمه‌ی مهشید یاسایی، تهران: مرکز.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 464 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||
