| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 903 |
| تعداد مقالات | 8,081 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,203,876 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 12,848,346 |
از «ناظرِ معتبر» تا «ضدِ ناظر»: ارائهی یک مدل نظری برای تبیین فرآیند فردیتیافتگی در عرفان مولانا | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2026.54783.4704 | ||
| نویسنده | ||
| معین کاظمی فر* | ||
| عضو هیئت علمی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین سازوکار «انسجام سوژه» در برابر فشار خردکنندهی «قضاوت اجتماعی»، میکوشد چارچوبی نظری برای تحلیل فرآیند «فردیتیافتگی» در عرفان مولانا ارائه دهد. مسئلهی اصلی پژوهش، واکاوی وضعیت انسان در مواجهه با کثرتِ مراجعِ ارزشگذاری و چگونگیِ گذار از این وضعیت به سوی «خودآیینی» است. بدینمنظور، این مقاله با عبور از تحلیلهای توصیفی، یک مدل نظری و شبکهای از مفاهیم تازه را پیشنهاد میکند که بر پایهی سه مفهوم اصلی استوار است: ۱. «ناظر معتبر» (بهعنوانِ کانونِ معنابخشِ حیاتِ روانی)، ۲. «ازدحام ناظرها» (وضعیتِ بحرانیِ تعارضِ هنجارها و پراکندگیِ هویت)، و ۳. «ضدِ ناظر» (کاتالیزوری برای گذار). با کاربستِ این مدل بر غزل ۱۲۴۷ دیوان شمس نشان داده میشود که مولانا بحرانِ «ازدحام ناظرها» را بهدقت تشخیص داده و راهبردِ برونرفت از آن را نه در تغییرِ ناظرِ بیرونی، بلکه در مواجهه با یک «ضدِ ناظر» ترسیم میکند. یافتهها حاکی از آن است که «ضدِ ناظر» با تعلیقِ تمامِ قضاوتهای پیشین، امکانِ تولدِ «خویشتنِ متعالی» را فراهم میآورد. در نهایت، این مدل تبیین میکند که چگونه رهیافت «میزانِ خود شو»، نه دعوتی به خودشیفتگی، بلکه فرآیندی برای انتقالِ مرجعیت از «دیگریِ تعمیمیافته» به «حقِ درونیشده» و تحققِ «فردیتِ عرفانی» است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فردیتیافتگی؛ ازدحام ناظرها؛ ضدِ ناظر؛ ناظر معتبر؛ انسجام سوژه؛ مولانا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 30 |
||