| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 903 |
| تعداد مقالات | 8,081 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,203,876 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 12,848,346 |
تحلیل نهاد انتقال حق دعوا و چالشهای آن در حقوق ایران با نگاهی تطبیقی به حقوق فرانسه | ||
| مطالعات حقوقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jls.2026.54932.5414 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی هراتی* | ||
| استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| انتقال حق دعوا یکی از نمودهای تحول در مفهوم دارایی و نفوذ حقوق مالی در روابط دادرسی است، بهگونهای که حق اقامه دعوا دیگر صرفاً ابزار دفاع از منافع شخصی نیست، بلکه بهعنوان سرمایهای قابلمعامله در قلمرو حقوق خصوصی جایگاه یافته است. در گذشته، بهویژه پیش از اصلاحات قانون مدنی فرانسه، این نهاد در حد یک استثنای محدود و غیرنظاممند باقی مانده بود و تنها در قالب انتقال طلب یا جانشینی طلبکاران قابلیت تفسیر مییافت. اما با بازنگری قوانین و توسعه تحلیلهای قضایی، انتقال حقوق دعوا بهعنوان نهادی مستقل پذیرفته شد؛ نهادی که میان اصول بنیادینی چون آزادی قراردادها و نسبی بودن آثار آن، نوعی تعادل نظاممند برقرار ساخت. مبنای پذیرش این نهاد در سیاست تقنینی فرانسه نه صرفاً رضایی بودن قراردادها،د. در نظام حقوقی ایران نیز گرچه عنوان مستقلی برای انتقال حقوق دعوا در قوانین مدنی و آیین دادرسی پیشبینی نشده، لیکن از رهگذر اصولی همچون تسلط بر اموال و قراردادهای موضوع مادۀ ده قانون مدنی، میتوان امکان تحقق آن را استنباط کرد. افزون بر این، مبانی فقهی چون تملک ما فیالذمه و صلح بر حقوق متنازعفیه، ظرفیت پذیرش انتقال حق دعوا را در فقه امامیه فراهم آورده است. پژوهش حاضر با رویکرد تطبیقی و روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن تبیین مبانی نظری این نهاد در حقوق فرانسه و تطبیق آن با حقوق ایران، نشان میدهد که پذیرش انتقال حقوق دعوا نهتنها در تعارض با اصول بنیادین حقوق قراردادها نیست، بلکه موجب تقویت امنیت قضایی، نظم اقتصادی و تحقق عدالت در استیفای حقوق اشخاص میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انتقال حق دعوا؛ انتقال طلب؛ شخص ثالث؛ حقوق ایران؛ حقوق فرانسه؛ نسبی بودن قراردادها | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 30 |
||