| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 917 |
| تعداد مقالات | 8,230 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,274,276 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,749,768 |
مسئله انسان کامل بهمثابۀ شرطِ امکانِ فهم: واکاوی کارکرد هرمنوتیکی انسان کامل در تفسیر انفسی سید حیدر آملی | ||
| فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز | ||
| مقاله 2، دوره 26، شماره 1 - شماره پیاپی 98، اردیبهشت 1405، صفحه 19-35 اصل مقاله (761.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jrt.2026.55317.3355 | ||
| نویسنده | ||
| حسین تقی پور* | ||
| استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تبیین جایگاه انسان کامل در اندیشة سید حیدر آملی، اغلب بر ابعاد هستیشناختی متمرکز بوده و کارکرد روششناختی این مفهوم در فرآیند فهم متن، کمتر مورد واکاوی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی به این پرسش پاسخ میدهد که چگونه مفهوم انسان کامل در دستگاه فکری آملی، از یک موضوع شناخت بهشرط امکان فهم در تفسیر انفسی قرآن تبدیل میشود. یافتهها نشان میدهد که آملی با پیوند میان مراتب وجودی مفسر و لایههای باطنی وحی، فهم را نه یک کنش زبانی صرف، بلکه واقعهای وجودی میداند که برپایة تطابق تکوین و تدوین استوار است. در این بازخوانی، انسان کامل بهمثابة یک کلید هرمنوتیکی و قرآن ناطق، یگانه مجرای عبور از لایه ظاهر و رسوخ به بطون متن است. نوآوری پژوهش در تبیین این نکته است که در هرمنوتیک ولایی آملی، جایگاه مفسر نه یک موقعیت استعلایی نسبت به متن، بلکه مرتبهای است که در آن مفسر و قرآن در ساحت یگانگی حقیقت محمدی به اتحاد میرسند؛ بهگونهای که اعتبار تأویل، محصول همین پیوند وجودی و آینهگی مفسر نسبت به حقایق مستور در کلام الهی است که مانع از توقف در سطح الفاظ میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سید حیدر آملی؛ انسان کامل؛ هرمنوتیک؛ تأویل؛ تفسیر انفسی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
آملی، سید حیدر (۱۳۵۲ش). المقدمات من کتاب نص النصوص. تهران: قسمت ایرانشناسی انستیتو ایران و فرانسه.
آملی، سید حیدر (۱۳۶۸ش). جامع الاسرار و منبع الانوار. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی و انجمن ایرانشناسی فرانسه.
آملی، سید حیدر (۱۳۸۲ش). أنوار الحقیقة و أطوار الطریقة و أسرار الشریعة. قم: نور علی نور.
آملی، سید حیدر (۱۴۲۲ق). تفسیر المحیط الاعظم و البحر الخضم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی.
ابنبابویه، محمد بن علی (۱۴۰۰ق). الأمالی (للصدوق). بیروت: اعلمی.
ابنترکه، صائنالدین علی (۱۳۶۰ش). تمهید القواعد. تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و آموزش عالی.
ابنعربی، محییالدین (۱۴۲۳ق) .دیوان ابنعربی. بیروت: دار الکتب العلمیة.
ابنعربی، محییالدین (۱۴۲۶ق). مشاهد الاسرار القدسیة و مطالع الانوار الالهیة. بیروت: دار الکتب العلمیة.
ابنعربی، محییالدین (۱۹۴۶م). فصوص الحکم. قاهره: دار إحیاء الکتب العربیة.
ابنعربی، محییالدین (بیتا). الفتوحات المکیة (اربع مجلدات). بیروت: دار صادر.
اکبریان، رضا؛ ملکاف، علاءالدین (1390ش). بررسی تطبیقی میان دیدگاه ملّاصدرا در باب انسان کامل و آموزة ولایت. مشرق موعود، 5(4)، 63-84.
جامی، عبدالرحمن (۱۴۲۵ق). شرح فصوص الحکم (الجامی). بیروت: دار الکتب العلمیة.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۷ش). عین النضاخ (تحریر تمهید القواعد). (محقق: حمید پارسانیا). قم: نشر اسراء.
جیلی، عبدالکریم (۱۴۱۸ق). الإنسان الکامل (الجیلی). بیروت: دار الکتب العلمیة.
حسنزادة آملی، حسن (۱۳۷۸ش). ممد الهمم در شرح فصوص الحکم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی.
خادمی، عینالله؛ صلواتی، عبدالله؛ پوراکبر، لیلا (۱۳۹۳ش). علم انسان کامل از دیدگاه سید حیدر آملی. ادیان و عرفان، ۴۷(۲)، ۲۳۷-۲۶۲. https://doi.org/10.22059/jrm.2014.53454
سبزوارى، ملاهادی (۱۳۷۴ش). شرح مثنوی. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی.
شریف الرضی، محمد بن حسین (۱۴۱۴ق). نهج البلاغة (للصبحی صالح ). قم: دار الهجرة.
طبری، محمد بن جریر (۱۴۲۲ق). جامع البیان عن تاویل آی القرآن. قاهره: هجر.
عرب، مهین (۱۳۷۹ش). ولایت در دیدگاه سید حیدر آملی. دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ۱۵۶(967)، ۲۰۹-۲۲۸.
عناقه، عبدالرحیم (۱۳۸۸ش). ختم ولایت از دیدگاه ابن عربی و سید حیدر آملی. پژوهشنامة زبان و ادبیات فارسی، ۱(۴)، ۸۷-۱۱۰.
غزالی، ابوحامد محمد (بیتا). إحیاء علوم الدین. بیروت: دار الکتاب العربی.
فخررازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
فناری، شمسالدین محمد بن حمزه (۲۰۱۰م). مصباح الأنس بین المعقول و المشهود. بیروت: دار الکتب العلمیة.
فیض کاشانی، محمد محسن (۱۴۰۶ق). الوافی. اصفهان: کتابخانة امیرالمومنین.
قونوی، صدرالدین محمد (1381ش). إعجاز البیان فی تفسیر أم القرآن. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
قونوی، صدرالدین محمد (۲۰۱۰م). مفتاح الغیب. بیروت: دار الکتب العلمیة.
قیصری، داوود (۱۳۷۵ش). شرح فصوص الحکم (القیصری). تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
قیصری، داوود (۱۳۸۱ش). رسائل قیصری. تهران: موسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران.
کلاباذی، ابوبکر محمد (۱۹۳۳م). التعرف لمذهب التصوف. مصر: مطبعة السعادة.
مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳ق). بحارالأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 128 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 73 |
||