| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 924 |
| تعداد مقالات | 8,295 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,558,713 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,968,692 |
پیرانِ توران و گودرزِ ایران؛ مقایسهی دو نمادِ خردِ شاهنامه فردوسی بر مبنای کهن الگوی پیر خردمند یونگ | ||
| شعر پژوهی(بوستان ادب) | ||
| مقاله 7، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 68، شهریور 1405، صفحه 119-136 اصل مقاله (1.74 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jba.2025.53884.4670 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالله واثق عباسی1؛ شهریار شهرکی* 2؛ جلال الدین گرگیج3 | ||
| 1دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| 2دانشآموختهی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، زاهدان، ایران | ||
| 3دانشآموختهی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان (مدرس مدعو)، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| شخصیّتهای گودرز گشوادگان و پیران ویسه در شاهنامهی فردوسی، دو چهرهی برجسته از دو جبههی متقابل ایران و توراناند که با وجود تفاوت در سرنوشت، از نظر جایگاه سیاسی، ویژگیهای شخصیتی، خردمندی، تدبیر و نقشآفرینی اجتماعی، شباهتهای چشمگیری دارند. این مقاله با هدف تحلیل تطبیقی این دو شخصیّت در چارچوب نظریهی روانشناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ، به بررسی بازتاب کهنالگوی «پیر خردمند» در ساختار روایی شاهنامه میپردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که فردوسی چگونه دو شخصیّت مورد نظر را در دو سویهی خیر و شر بازنمایی میکند و این تقابل، کدام دلالتهای روانشناختی و اخلاقی را در ساختار روایی شاهنامه به همراه دارد. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل متنی ادبی و منابع روانشناسی تحلیلی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که گودرز و پیران، هر دو تجلّیهایی از کهنالگوی پیر خردمند هستند؛ گودرز در جبههی نور و راستی، و پیران در جبههی تاریکی و تردید. این دوگانگی، بازتابی از ساختار روان انسان و تقابل میان وجدان و سایه در ناخودآگاه جمعی است. این تقابل افزون بر تقویت بُعد حماسی شاهنامه، بستری فراهم میآورَد تا مفاهیم ژرف روانشناختی در چارچوبی اسطورهای و روایی، بهگونهای نظاممند قابل تحلیل باشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیران ویسه؛ پیر خردمند؛ شاهنامه؛ کهنالگو؛ گودرز؛ یونگ | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
آزادی مهر، سیّد محمود. (1388). «مغز متفکر شاهنامه؛ تحلیلی بر شخصیّت پیران ویسه». رشد زبان و ادبیات فارسی، (92)، 12- 13. http://noo.rs/XfP9V
اسلامیندوشن، محمّدعلی. (1363). زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه. تهران: یزدان.
ــــــــــــــــــــــــ. (1379). سرو سایه فکن. تهران: انجمن خوشنویسان.
بارانی، محمّد؛ تیموری، فاطمه. (۱۳۹۷). «لزوم نقش کهنالگوی پیر خردمند در تعلیم بشر (با تمرکز بر نظامی و اسکندرنامه)». پژوهشهای ادبیات تطبیقی و عرفانی، 10(2)، ۸۵–۱۰۲. https://sid.ir/paper/165302/fa
حدّادیان، سمیه؛ حیدری، علی؛ صحرائی، قاسم. (1397). «تحلیل کهنالگوی پیر خردمند در کلیله و دمنه». نثرپژوهی ادب فارسی، 21 (43)، 45- 62. DOI:10.22103/jll.2018.2170
حمیدیان، سعید. (1383). درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی. تهران: ناهید.
خسروی، اشرف؛ براتی، محمود؛ روضاتیان، سیّده مریم. (1392).«بررسی کهنالگوی سایه در شاهنامه». کاوشنامه، 14 (27)، 76-102. DOI: 20.1001.1.17359589.1393.14.27.3.9
خسروی، اشرف. (1392). تحلیل بخش اساطیری و پهلوانی شاهنامه از دیدگاه روانشناسی تحلیلی یونگ. پایاننامهی دکتری دانشگاه اصفهان.
داودنیا، نسرین و همکاران. (1393). «تحلیل روانشناختی شخصیّت پیران ویسه، پهلوان تورانی، در شاهنامهی فردوسی». بهارستان سخن (ادبیات فارسی)، 11 (27)، 114-189. http://noo.rs/8RvVn
روضاتیان، مریم؛ میرباقری فرد، سیّدعلیاصغر. (1391). «نقد و تحلیل کهنالگوی نقاب با توجّه به رفتارهای ملامتی». شعر پژوهی (بوستان ادب)، 2 (3)، 121-141. https://doi.org/10.22099/jba.2012.309
سلیمی، صدیقه. (1394). تحقیقی درباره خاندان گودرز در روایات تاریخی و حماسی ایران. پایاننامهی کارشناسیارشد دانشگاه تبریز.
صابری نیکو، زهرا و همکاران. (1400). «بررسی نظریّهی ناخودآگاهی یونگ در تفسیر رویای گودرز در شاهنامهی فردوسی». پژوهشهای ادبی، 18 (74)، 63-95. http://noo.rs/InNmp
صفا، ذبیحالله. (1390). حماسهسرایی در ایران. تهران: فردوس.
طغیان ساکایی، محمّدیونس. (1388). خانوادههای گودرز و پیران در شاهنامه. تهران: بینالمللی الهدی.
فردوسی، ابوالقاسم. (۱۳۹۴). شاهنامه. به تصحیح جلال خالقیمطلق. تهران: سخن.
کزّازی، میرجلالالدّین. (1390). فردوسی و شاهنامهسرایی. به کوشش جلال خالقیمطلق، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
گرجی، مصطفی؛ تمیمداری، زهره. (۱۳۹۱). «تطبیق پیر مغان دیوان حافظ با کهنالگوی پیر خردمند یونگ». ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی (زبان و ادبیات فارسی)، ۸ (۲۸)، ۱۵۱–۱۷۷. https://sid.ir/paper/139669/fa
موسوی، زهره. (1379). «شخصیّت گودرز در شاهنامهی فردوسی». کیهان، (163)، 10-14. http://noo.rs/ZsOrl
میرشکّاک، یوسفعلی. (۱۳۶۹). در سایهی سیمرغ. تهران: برگ.
نوری، علی؛ کرمانشاهی، مرتضی.(1399). «چارهگری پیران فرزانه در بخش اسطورهای شاهنامهی فردوسی». ادبیات پهلوانی، 1 (1)، 331-362. http://noo.rs/Ij3l1
یاحقّی، محمدجعفر. (۱۳۹۴). فرهنگ اساطیر و داستانوارهها در ادبیات فارسی. تهران: فرهنگ معاصر.
Campbell, J. (2004). The hero with a thousand faces. Princeton: Princeton University Press.
Edinger, E. F. (1972). Ego and archetype: Individuation and the religious function of the psyche. Boston: Shambhala.
Jung, C. G. (1959). The archetypes and the collective unconscious (Collected Works, Vol. 9, Part 1). Princeton, NJ: Princeton University Press.
Jung, C. G. (1964). Man and his symbols. New York: Dell.
Mattoon, M. A. (1981). Jungian psychology in perspective. New York: Free Press.
Robertson, R. (1995). Jungian archetypes: Jung, Godel, and the history of archetypes. York Beach: Nicolas-Hays
VonFranz, M. L. (1995). Archetypal patterns in fairy tales. Toronto: Inner City Books. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 302 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 195 |
||
