حق آموزش به زبان مادری در پرتو نظریه‌های عدالت و تقسیمات هوفلدی

آریان نژاد، علی و طحان نظیف، هادی. (1402). نگرش نظام‌مند به قانون اساسی مبتنی بر الگوهای انسجام متن. مطالعات حقوقی، 15(3)، 527-555.

اسلامی، رضا. (1395). آیا حقوق بشر؟ (راهنمای هنجاری حقوق مدنی-سیاسی برای توانمندی و مطالبات جامعه مدنی). تهران: انتشارات مجد.

جلالی، محمد و فخار، فرنوش. (1404). مطالعه نظری نسبت قانون و تغییر اجتماعی؛ نقش پیش‌رو، پیرو یا توأمان قانون. مطالعات حقوقی ،doi: 10.22099/jls.2025.53003.5323

جمشیدیان قلعه سفیدی، توران و علی‌اکبر خمیجانی فراهانی. (1388). رابطه زبان مادری، جنسیت و سن با سطح تفکر انتقادی. پژوهش ادبیات معاصر جهان. 55، 86-71.

راسخ، محمد و امیرحسین خداپرست (1393). «حق بر شناختن پدر و مادر بیولوژیک؟»

راسخ، محمد و فائزه عامری. (1393). «مفهوم حق نسل سوم» در حق و مصلحت، محمد راسخ، جلد دوم، تهران: نشر نی.

راسخ، محمد و مهناز بیات. (1390). مفهوم مصلحت عمومی. مجله تحقیقات حقوقی. 56. 93-119.

راسخ، محمد. (1395). فلسفه حق‌ و فلسفه ‌حقوق‌ عمومی. تهران: خانه اندیشمندان علوم انسانی.

راسخ، محمد. (1393). «نظریه حق» در حق و مصلحت، محمد راسخ، جلد دوم، تهران: نشر نی.

رالز، جان. (1387). نظریه عدالت. ترجمه سید محمد کمال سروریان و مرتضی بحرانی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

رحیمی خجسته، حسین. (1391). اندیشه عدالت‌خواهی و اثر آن بر تفسیر قواعد حقوقی (با تأکید بر اندیشه‌های جان رالز). رساله دکتری حقوق عمومی به راهنمایی دانشگاه شهید بهشتی.

رهایی، سعید و رزاق مرندی، زهرا. (1396). حق بر زبان مادری و آموزش. دو فصلنامۀ بین‌المللی حقوق بشر، 12(1)، 95-116.‎

زارع کهنمویی، اصغر. (1395). پایان تک‌زبانی. تبریز: نشر موغام.

سلیمی، امیر. (1396). نسل­کشی زبانی، پایان‌نامه ارشد حقوق بشر به راهنمایی ژانت الیزابت بلیک، دانشگاه شهید بهشتی.

سن، آمارتیا. (1394). اندیشه عدالت. ترجمه احمد عزیری، تهران: نشر نی.

شریفی، ارکان. (1385). بررسی حق بر آموزش به زبان مادری در نظام حقوقی ایران در پرتو اسناد حقوق بشری. پایان‌نامه ارشد حقوق عمومی به راهنمایی محمدحسین زارعی، دانشگاه شهید بهشتی.

صورت مشروح مذاکرات مجلس، جلد اول (جلسه اول تا سی و یکم). (تاریخ مشاهده 5/4/1403) در:http://www.majlesekhobregan.ir/fa/MashroheMozakerat.html

عابدینی، فرهاد. (1394). حق استفاده از زبان مادری در نظام بین‌المللی حقوق بشر، پایان‌نامه ارشد حقوق بین­الملل به راهنمایی محمدعلی فلاح زاده، دانشگاه علامه طباطبایی.

قاری سید فاطمی، سید محمد. (1393). حقوق بشر در جهان معاصر (دفتر یکم). تهران: شهر دانش.

کارگزاری، جواد. (1384). دیوان عالی کانادا و حمایت از حقوق و آزادی‌ها. حقوق عمومی و حقوق بشر، 1. 57-87.

کاظمی، داوود و مولایی، آیت. (1404). ایدئولوژی و قانون‌گذاری مشروع: بازخوانی یک رابطه ضروری. مطالعات حقوقی، \ -.doi: 10.22099/jls.2025.53421.5340

محمودی، وحید و ندا یگانلی. (1395). نگاه آمارتیا سن به مقوله‌ی آموزش و سنجش آن با رویکردهای متعارف. مجله اطلاعات سیاسی – اقتصادی، 306. 209-196.

اله مرادی، شهین سیف اله سیف‌اللهی. (1391). مطالعه و بررسی تأثیر آموزش به زبان مادری بر افزایش انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان (مطالعه موردی: دانش‌آموزان مقطع متوسطه ناحیه یک شهر سنندج 1392-91). مطالعات جامعه‌شناسی.  16، 156-117.

والزر، مایکل. (1389). حوزه‌های عدالت در دفاع از کثرت‌گرایی و برابری. ترجمه صالح نجفی. تهران: نشر ثالث.

یاری قلی، بهبود و منصفی، رؤیا. (1402). واکاوی مفهوم زبان مادری در اسناد آموزش و پرورش و بررسی نمود آن در جامعه با تکیه بر چارچوب تحلیل انتقادی گفتمان. پژوهش‌های زبانی، 14(2)، 131-160.‎

References

Abedini, F. (2015). The right to use one's mother tongue in the international human rights system Master's thesis, Allameh Tabataba'i University [In Persian].

Aryannezhad, A., & Tahhan Nazif, H. (2023). A systematic approach to the constitution based on textual coherence patterns. Legal Studies, 15(3), 527–555[In Persian].

De Varennes, Fernand. (2001). Language rights as an integral part of human rights. International Journal on Multicultural Societies3.1.

Desai, Z. (2001). Multilingualism in South Africa with particular reference to the role of African languages in education. International Review of Education, 47(3-4), 323–339.

El-Moradi, Sh., & Seifollahi, S. A. (2012). A study on the impact of mother tongue education on increasing students' academic motivation (Case study: High school students in district 1 of Sanandaj, 2012-2013). Sociological Studies, (16), 117–156 [In Persian].

Eslami, R. (2016). Is it human rights? (A normative guide to civil-political rights for the empowerment and demands of civil society). Tehran: Majd Publications [In Persian].

Henrard, K. (2001). The interrelationship between individual human rights, minority rights and the right to self‐determination and its importance for the adequate protection of linguistic minorities. The Global Review of Ethno Politics. 1(1), 41-61.

Jalali, M., & Fakharr, F. (2025). A theoretical study of the relationship between law and social change; The proactive, follower, or simultaneous role of law. Legal Studies. https://doi.org/10.22099/jls.2025.53003.5323 [In Persian].

Jamshidian Ghaleh-Sefidi, T., & Khamijani Farahani, A. A. (2009). The relationship of mother tongue, gender, and age with critical thinking level. Research in Contemporary World Literature, (55), 71–86[In Persian].

Kargozari, J. (2005). The Supreme Court of Canada and the protection of rights and freedoms. Public Law and Human Rights, (1), 82[In Persian].

Kazemi, D., & Molaei, A. (2025). Ideology and legitimate legislation: Revisiting an essential relationship. Legal Studies. https://doi.org/10.22099/jls.2025.53421.5340 [In Persian].

Mahmoudi, H., Brown, M. R., Amani Saribagloo, J., & Dadashzadeh, S. (2018). The role of school culture and basic psychological needs on Iranian adolescents’ academic alienation: A multi-level examination. Youth & Society, 50(1), 116-136.

Mahmoudi, V., & Yaganli, N. (2016). Amartya Sen's view on education and its assessment compared to conventional approaches. Political-Economic Information Journal, (306), 196–209[In Persian].

Mavlonov v. Uzbekistan, Comunication No 1334/2004 U.N Doc. CCPR/C/95/D/1334/ 2004, (Apr. 29. 2009).

May, S. (2008). Bilingual/immersion education: What the research tells us. In Encyclopedia of language and education, J. Cummins & N. H. Hornberger (Eds.), (pp. 19–34). Springer.

McRae, K. D. (1997). Conflict and compromise in multilingual societies: Finland. Wilfrid Laurier University Press.

Oestreich, J. E. (1999). Liberal theory and minority group rights. Human Rights Quarterly, 21(1), 108–132.

Oestreich, J. E. (1999). Liberal theory and minority group rights. Human Rights Quarterly, 21(1), 108-132.

Phillipson, R., Skutnabb-Kangas, T., & Varady, T. (1999). Language: A right and a resource, M. Kontra (Ed.). Budapest: Central European University Press.

Qari Seyed-Fatemi, S. M. (2014). Human rights in the contemporary world (Volume One). Tehran: Shahrdanesh [In Persian].

Rahaee, S., & Rezaq Morandi, Z. (2017). The right to mother tongue and education. International Journal of Human Rights, 12(1), 95–116[In Persian].

Rahimi Khojasteh, H. (2012). The idea of seeking justice and its effect on the interpretation of legal rules (Emphasizing the thoughts of John Rawls), Doctoral dissertation, Shahid Beheshti University [In Persian].

Rasekh, M. (2014). Theory of right. In Right and Public Interest (Vol. 2), M. Rasekh, Tehran: Nashr-e Ney [In Persian].

Rasekh, M. (2016). Philosophy of right and philosophy of public law. Khaneh Andishmandan-e Olum-e Ensani [In Persian].

Rasekh, M., & Ameri, F. (2014). The concept of third-generation rights. In Right and Public Interest (Vol. 2), M. Rasekh, Tehran: Nashr-e Ney [In Persian].

Rasekh, M., & Bayat, M. (2011). The concept of public Interest. Journal of Legal Research, (56), 93–119[In Persian].

Rasekh, M., & Khodaparast, A. (2014). The right to know one's biological parents? In Right and Public Interest (Vol. 2), M. Rasekh, Tehran: Nashr-e Ney [In Persian].

Rawls, J. (2008). A theory of justice (S. M. K. Sarvarian & M. Bahrani, Trans.). Pazhuheshkade-ye Motaleat-e Farhangi va Ejtemaii. (Original work published 2009) [In Persian].

Salimi, A. (2017). Linguistic genocide, Master's thesis, Shahid Beheshti University (In Persian).

Schenin, M. (2003). Additional Rights or added protection in Bergesmo Morten, Human Rights and Criminal Justice for the Downtrodden, Essays in Honour of Asbjorn Eid.

Sen, A. (2015). The idea of justice (A. Azizi, Trans.). Tehran: Nashr-e Ney. (Original work published 2009) [In Persian].

Seymour, M. (2001). Qui a peur des droits collectifs." La protection internationale des minorités linguistiques (Terminogramme 95–96). Saint-Laurent, Quebec: Les Publications du Québec.

Sharifi, A. (2006). Examining the right to education in one's mother tongue in Iran's legal system in light of human rights Instruments, Master's thesis, Shahid Beheshti University [In Persian].

Skutnabb Kangas, T. (2000). Linguistic genocide in education-or worldwide diversity and human rights? Ny, Routledge.

Skutnabb-Kangas, T. (2000). Linguistic genocide in education—or worldwide diversity and human rights? Lawrence Erlbaum Associates.

Tomuschat, Ch. (1983). Protection of minorities under article 27 of the International Covenant on Civil and Political Rights.

Toscano, M. (2012). Language Rights as Collective Rights: Some Conceptual Considerations on Language Rights. Res Publica: Revista de Filosofía Política, (27),109-118.

UNESCO. (2003). Education in a multilingual world. UNESCO Publishing.

Walzer, M. (2010). Spheres of justice: A defense of pluralism and equality (S. Najafi, Trans.). Nashr-e Sales. (Original work published 1983) [In Persian].

Weitz, B. A. (1993). Equality and justice in education: Dewey and Rawls. Human Studies, 421-434.

Yari Qoli, B., & Monsefi, R. (2023). Analyzing the concept of mother tongue in education documents and its manifestation in society based on critical discourse analysis framework. Linguistic Research, 14(2), 131–160 [In Persian].

Zare Kohanmoei, A. (2016). The end of monolingualism. Tabriz: Moghām Publishing [In Persian].