| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 935 |
| تعداد مقالات | 8,385 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,983,288 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,372,281 |
نهادسازی پیامبر و کارکردهای آن در تکوین تمدن اسلامی (1- 10 ق.) | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن | ||
| مقاله 3، دوره 1، شماره 1، آبان 1405، صفحه 17-28 اصل مقاله (2.53 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jchr.2025.52427.1006 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد جمیری1؛ محمد کشاورز بیضایی* 2 | ||
| 1استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران | ||
| 2ستادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران | ||
| چکیده | ||
| از الزامات تمدنسازی ایجاد نهادهاست و دولت مهمترین نهاد در فرایند تمدنسازی است. تأسیس حکومت، مهمترین اقدام سیاسی پیامبر اسلام (ص) پس از هجرت بود. امری که ظرفیت‌های تازه‌ای را در امر تمدنسازی در جهان اسلام ایجاد نمود. این جستار با رویکرد توصیفی - تحلیلی و روش کتابخانهای، نیز بهره‌گیری ممکن از نظریه نهادگرایی، به این سؤالات می‌پردازد که اهم اقدامات پیامبر در زمینه نهادسازی چه بوده و چه کارکردهایی را در تکوین تمدن اسلامی به همراه داشته است؟ یافته‌ها نشان می‌دهند که یکی از عوامل مهم قابلیت بالای حکومت اسلامی پیامبر در توفیق وی در امر نهادسازی و استقرار نهادهای دولتی، اجتماعی و تمدنی ساده و ابتدایی، از قبیل: نهادهای خانواده، عبادی و آموزشی، مالی و حکومتی اعم از قانونی، قضایی، نظامی و مناسبات خارجی بوده است. امری که با اتکا بر آموزه‌های قرآنی و جهان‌بینی توحید محور، همچنین سیره و ابتکارات پیامبر در عین ایجاد زمینه برای تمدنسازی، با کارکردهای چندی از جمله: تربیتی و آموزشی، اقتصادی، تقنینی، عدالتگرایی، امنیتی، با روندی تکاملی در ابعاد مختلف، به‌مثابهی میراثی تمدنی به حکومت‌های بعدی در جهان اسلام انتقال‌یافته و عصر زرین فرهنگ و تمدن اسلامی در سدههای سوم و چهارم هجری را رقم زده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حکومت نبوی؛ نهادگرایی؛ اقدامات پیامبر؛ نهادسازی؛ کارکرد؛ تکوین تمدن اسلامی | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
ابن عساکر. (1413ق). ترجمه الامام زین العابدین علی بن الحسین علیه السّلام و تلیها ترجمه ابنه الامام محمدالباقر علیه السّلام من تاریخ مدینه دمشق. تهران: چاپ محمدباقر محمودی.
ابن هشام. (بیتا). سیره ابن هشام. تحقیق مصطفی السقاء، ابراهیم الابیاری، عبداحفیظ شبلی، لبنان: دارالوفات.
ابن اثیر جزری. (1371). تاریخ کامل اسلام و ایران. ترجمهی عباس خلیلی، ایوالقاسم حالت، مؤسسهی مطبوعات علمی.
اسعدی، محمد مصطفی. (1401). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. قم: دفتر نشر معارف.
افتخاری، اصغر. (1388). «دیپلماسی در حکومت پیامبر (ص)». مطالعات تاریخ اسلام، (1)، صص22-53.
بلاذری، الامام ابوالحسین. (1988م). فتوح البلدان. لبنان، بیروت: دار و مکتبه الهلال.
چراغی کوتیانی، اسماعیل. (1388). «رویکرد اسلام به چهار کارکرد مهم خانواده». معرفت، (139)، 35-54.
دیار بکری، حسین بن محمد. (1302ق). تاریخ الخمیس فی احوال نفس النفیس. ج1، بیروت: دارالصادر.
رضایی، جمال؛ نراقی، علی‌اصغر. (1389). «بررسی الگوی خانواده سالم در سیره پیامبر اسلام(ص)». مطالعات قرآنی (فدک سبزواران)، 1 (4)، 93-124.
سعیدی، پرویز. (1382). «سازمان اداری و مالی در زمان رسول خدا (ص)». حکومت اسلامی، (30)، 178-201.
صالح، صبحی. (1379). علوم الحدیث و مصطلحه. دمشق: دانشگاه دمشق.
طبرسی، فضل ابن حسن. (1417ق). اعلام الوری باعلام الهدی. بیروت: دارالمعرفه.
طبری، محمد بن جریر. (1375). تاریخ طبری. ترجمهی ابوالقاسم پاینده، ج3، تهران: اساطیر.
عبدالرحمن، علی فلاح. (2000م). الدوله فی الاسلام. بیروت: دارالاسلام.
عجم اوغلو، دارون؛ رابینسون، جیمز. (1392). چرا کشورها شکست میخورند، سرچشمههای قدرت، فقر و غنای کشورها. ترجمهی پویا جبل عاملی و محمدرضا فرهادی‌پور، تهران: دنیای اقتصاد.
علی، جواد. (1380). المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام. قم: منشورات شریف‌الرضی.
علیخانی، علیاکبر و همکاران. (1386) سیاست نبوی؛ مبانی، اصول، راهبردها. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
قائدان، اصغر. (1397). «سازماندهی جنگی در غزوات عصر پیامبر (ص)». مطالعات تاریخی جنگ، 1 (2)، 75-96.
کاظمی، حجت. (1392). «نهادگرایی به‌عنوان الگویی برای تحلیل سیاسی». پژوهش سیاست نظری، (13)، 1-27.
کتّانی، عبدالحی. (1384) نظام اداری مسلمانان در صدر اسلام. ترجمهی علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
کسایی، نورالله. (1388). «دانش و آموزش در عصر پیامبراسلام (ص)». 1 (1)، 100-133.
کمالیزاده، محمد. (1395). «دیوانسالاری کارآمد از منظر نهادگرایی». پژوهش سیاست نظری، (20)، 173-206.
کلینی، محمدبن یعقوب. (1365). الکافی. تدوینگر: علیاکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کوئن، بروس. (1380). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمهی غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران: سمت.
محمدی‌ضیاء،علی؛ لکزایی، نجف. (1398). «تبیین ماهیت دولت نبوی و علوی: رویکردهای مفهومی، ساختاری و نظری». دولتپژوهی، 5 (17)، 139-171.
مرتضی آملی، سیدجعفر. (1391). سیره صحیح پیامبر اعظم. ترجمهی کتاب صحیح من سیره نبیالاعظم، ترجمهی محمد سپهری، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشهی اسلامی.
مسلم، ابن حجاج. (1427ق). صحیح مسلم. تدوینگر: نظر بن محمد الفاریابی، مکه: دارالطیبه.
نورث، داگلاس؛ والیس، جان جوزف؛ وینگاست، باری آر. (1396). خشونت و نظم‌های اجتماعی، چهارچوب مفهومی برای تفسیر تاریخ ثبت شده بشر. ترجمهی جعفر خیرخواهان و رضا مجیدزاده، تهران: روزنه.
ویل دورانت. (1367). تاریخ تمدن. ج 1، ترجمهی احمد آرام و دیگران، تهران: آموزش انقلاب اسلامی.
هانتینگتون، ساموئل. (1370). در مطالعات تطبیقی و نظری در باب انقلاب ها. گردآوری جک گلدستون، ترجمهی محمد تقی دلفروز، تهران: کویر.
Hall, P.A. and Taylor, R.C.R (1996). “Political Science and the Three New Institutionalisms”. Political Studies, (44), 936-57.
Hall PA. (1986).Governing the Economy: The Politics of State Intervention in Britain and France. Oxford University Press.
Hodgson, Geoffrey M.(2006). What Are Institutions? Journal of Economic Issues, Vol. XL, No.1.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 811 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 14 |
||
