| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 935 |
| تعداد مقالات | 8,386 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,985,180 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,373,828 |
معیارهای ساخت «نام» در رمان‌های فانتزی کودکان بر مبنای نقد تکوینی | ||
| مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز | ||
| مقاله 2، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32، آذر 1404، صفحه 23-40 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jcls.2025.51670.2072 | ||
| نویسندگان | ||
| سپیده رجبی دهکردی* 1؛ اصغر رضاپوریان2؛ حجت الله ربیعی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| 3استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| چکیده | ||
| فانتزی، گونه‌ای ادبی مبتنی بر تخیل است که در ادبیات کودکان جایگاه مهمی دارد. دنیای کودکان محل به‌کارگیری حواس پنج‌گانه است و خلق آثار تخیلی و وهمی درک‌پذیر برای کودکان، امری تخصصی و پراهمیت است. بسیاری از نویسندگان فانتزی به اقتباس و بازنویسی آثار کهن می‌پردازند و بسیاری از آنان دست به خلق آثاری بر اساس ادبیات کهن همچون شاهنامه‌ی فردوسی می‌زنند و نام شخصیت‌های فانتزی داستان خود را از همین آثار می‌گیرند. بعضی از نویسندگان، به تألیف داستان فانتزی می‌پردازند، اما برای نام‌گذاری شخصیت‌های فانتزی داستان خود حساسیت خاصی نشان نمی‌دهند و نام‌های پرکاربرد را انتخاب می‌کنند. اما ازآنجاکه داستان‌های فانتزی نیازمند جنبه‌ی نوآوری و هیجان هستند، روش نام‌گذاری خارق‌العاده‌‌ی شخصیت‌های فانتزی می‌تواند بر این جنبه بیفزاید. در نقد با رویکرد تکوینی، منتقد به عواملی همچون: تاریخ، محتوا و ساختار متن توجه می‌کند، باتوجه‌به این رویکرد می‌توان معیارهای نام‌گذاری در رمان‌های فانتزی کودکان را بررسی کرد. این پژوهش با هدف کیفیت‌بخشی به خلق رمان و داستان‌های تألیفیِ فانتزیِ ایرانی برای کودکان انجام گرفته است و با پردازش کیفی و تحلیل محتوای آثار برگزیده‌ی جشنواره‌های کشوری با روش فیش‌برداری و نقد تکوینی به این نتیجه می‌رسد که اگرچه اسامی فانتزی در داستان‌های برگزیده‌ی کودکان در نگاه اول، بی‌معنا و مبتدی به نظر می‌رسند، اما قوانینی مانند معناپذیری همراه با هنجارگریزی، نقش‌پذیری و رعایت اصول دستور زبان در این نام‌گذاری‌ها، بر اساس قوانین فانتزی است و عواملی همچون تغییر دوره‌ی مکاتب ادبی و محدودیت بینامتنی در آن‌ها تأثیرگذار است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اسامی فانتزی؛ رمان کودکان؛ نقد تکوینی؛ هنجارگریزی | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
اسداللهی، الله‌شکر. (1386). «روش نقد تکوینی در ادبیات». پژوهش‌نامه‌ی فرهنگستان هنر، بهمن و اسفند، شماره‌ی 7، صص 62-92. http://noo.rs/1K6Gp
اکبرپور، احمد. (1401). غولماز. تهران: هوپا.
ـــــــــــــ. (1389). سه سوت جادویی. تهران: افق.
بشردوست، مجتبی. (1401). موج و مرجان، رویکردهای نقد ادبی در جهان جدید و سرگذشت نقد ادبی در ایران. تهران: سروش.
تایوغ، علی‌رضا. (1402). «تحلیل سبک جامعه‌شناختی اشعار حمید مصدق بر اساس مبنای نقد تکوینی». زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا، شماره‌ی 33، صص 31-54. Doi:10.22034/bahareadab.2023.16.6952
حسام‌پور، سعید و آرامش‌فرد، شیدا. (1391). «نگاهی به ابعاد روایت‌مندی در داستان سه سوت جادویی احمد اکبرپور (بر پایه‌ی نظریه‌ی ماریا نیکولایوا)». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 3، شماره‌ی 1، پیاپی 5، صص19-46.
خانیان، جمشید. (1376). کودکی‌های زمین. تهران: امیرکبیر.
داد، سیما. (1385). فرهنگ اصطلاحات ادبی. تهران: مروارید.
دهخدا، علی‌اکبر. (1365). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
سلاجقه، پروین. (1387). از این باغ شرقی. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
شانکی، حامد؛ احتشامی، ثمر. (1401). «نقد و بررسی ترجمه‌ی اسامی خاص به فارسی در ادبیات فانتزی». نقد ادبی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 15، شماره‌ی 59، صص 193- 219.
شریعت، محمدجواد. (1372). دستور زبان فارسی. تهران: اساطیر.
شقاقی، ویدا. (1393). مبانی صرف. تهران: سمت.
شمیسا، سیروس. (1394). نقد ادبی. تهران: میترا.
صادقی، عمران؛ ظهیری‌ناو، بیژن؛ رستمی، مهدی. (1401). «کاربرد عناصر اساطیری در داستان‌های فانتزی کودکان دهه‌ی هشتاد». مطالعات ادبیات کودک، شماره‌ی 1، پیاپی 25، صص 111-134.
صادقی‌شهپر، رضا؛ بهنام‌خو، زهره. (1397). «شگردهای فانتزی‌سازی در داستان‌های محمدرضا شمس». پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره‌ی 49، صص 123-152. https://sid.ir/paper/56161/fa
صفوی، کورش. (1383). از زبان‌شناسی به ادبیات. تهران: سوره‌ی مهر
فتوحی‌رودمعجنی، محمود. (1390). سبک‌شناسی، نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها. تهران: سخن.
ــــــــــــــــــــــــ. (1382). نظریه‌ی تاریخ ادبیات. تهران: سخن.
قاسم‌نیا، شکوه. (1400). هلی‌فسقلی در سرزمین غول‌ها. تهران: پیدایش.
ــــــــــــــ. (1402). مجموعه‌ماجراهای نخودی. تهران: پیدایش.
ــــــــــــــ. (1400). فس‌فس‌خانم. تهران: قدیانی.
قزل‌ایاغ، ثریا. (1392). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن. تهران: سمت.
کشاورز، حبیب. (1400). «راهبردهای برگردان اسامی خاص در ترجمه‌ی عربی رمان «سمفونی مردگان» بر اساس الگوی ون‌کویلی (2700)». پژوهش‌های ترجمه در زبان و ادبیات عربی، دوره‌ی 11، شماره‌ی 25، صص 9-31.
وحیدیان‌کامیار، تقی. (1399). دستور زبان فارسی 1. تهران: سمت.
محمدی، محمدهادی. (1398). فانتزی در ادبیات کودکان و نوجوانان. تهران: هدهد.
مکاریک، ایرناریما. (1383). دانشنامه‌ی نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 997 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 587 |
||
