| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شماره‌ها | 935 |
| تعداد مقالات | 8,386 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,984,125 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,373,278 |
بررسی نقش طنز در موفقیت و ماندگاری شعرهای کودک منوچهر احترامی با تکیه بر مجموعه اشعار حسنی | ||
| مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز | ||
| مقاله 3، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32، آذر 1404، صفحه 41-58 اصل مقاله (1.22 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jcls.2025.51794.2074 | ||
| نویسندگان | ||
| شهرام رفیعی1؛ لیدا نامدار* 2؛ نصرت الله دین محمدی3؛ حسین آریان4 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی ، خدابنده، ایران. | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی،واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی ، خدابنده، ایران. | ||
| 3استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی ، خدابنده، ایران. | ||
| 4دانشیار زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| منوچهر احترامی از قدیمی‌ترین و موفق‌ترین نویسندگان و سرایندگان ادبیات کودک و نوجوان ایران با مجموعه‌‌شعرهایش به‌ویژه مجموعه‌ی حسنی نگو یه دسته‌گل از انقلاب اسلامی تا به امروز، با تیراژ چند میلیونی همچنان یکی از محبوب‌ترین شاعران شعر کودک به‌شمار می‌رود. با وجود اینکه عوامل گوناگونی در موفقیت و ماندگاری اشعار او مؤثر بوده‌اند اما به نظر می‌رسد کاربست طنز و شگردهای گوناگون آن نیز نقش مهمی در ماندگاری آثارش داشته باشد. طنز احترامی به‌دلیل جهان‌شمول‌بودن و سخن‌‌گفتن از جهان واقعی کودکان، در گام نخست با موقعیت‌های طنزآمیزی که دارد با کودک همراه می‌گردد، ارتباط عاطفی عمیقی با او برقرار می‌سازد و سپس باتکیه‌بر اندیشه و تخیل خاص کودکان، احساس لذت و هیجان در وجود کودک برمی‌انگیزاند که تأثیر آن تا سال‌ها حتی یک عمر باقی می‌ماند. بنابراین، هدف مشخص این جستار، بررسی تأثیر شگردهای طنز در موفقیت و ماندگاری شعرهای کودک احترامی و به‌طور مشخص، هفده دفتر از مجموعه‌ی 21 جلدی حسنی به روش توصیفی‌تحلیلی است. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌دهد یکی از عوامل موفقیت و ماندگاری شعر احترامی این است که افزون‌بر استفاده از شگردهای طنز ملموس و خودکاری مانند جناس، تحامق، استعاره، ایجاز و... از شگردهای دیگری که مختص خود اوست همچون نگرش طنزآمیز، چرخش طنز، شخصیت‌های طنزآمیز، طنز موجود در فرهنگ عامه نیز بهره برده است که از میان این‌ها، طنز در ادبیات عامه بیشترین و طنز تناقض طنزآمیز، کمترین بسامد را داشته است. احترامی بیشتر با رویکرد سرگرمی، آموزشی و انتقادی طنز خود را پیش برده است و اشعار طنزآمیز او متشکل از لایه‌های درونی و بیرونی است. روساخت آن برای کودکان، خوشایند و سرگرم‌کننده بوده است و لایه‌های درونی آن برای برانگیختن حس پرسش‌گری و کنجکاوی در کودکان کارکردی انتقادی دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| چرخش طنز؛ شخصیت‌های طنزآمیز؛ شعر کودک؛ طنز موقعیت؛ ماندگاری؛ مجموعه‌ی حسنی؛ منوچهر احترامی | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
احترامی، منوچهر. (1402). مجموعه‌ی ماندگار کتاب‌های حسنی. سری 21 جلدی، تهران: لاک‌پشت.
اخوت، احمد. (1371). نشانهشناسی مطایبه. تهران: فردا.
ایران‌زاده، نعمت‌الله؛ موسویان، انسیه. (1391). «بررسی شگردهای طنزپردازی در شعر کودک و نوجوان دهه‌ی هشتاد». هفتمین گردهمایی سراسری انجمن ترویج زبان و ادب فارسی. https://sid.ir/paper/823717/fa
بهزادی‌اندوهجردی، حسین. (1383). طنزآوران ایران از آغاز تا پایان دوره‌ی قاجار. تهران: دستان.
پورالخالص، شکرالله؛ باقری، فرشید. (1392). «سیر تشبیه در شعر کودک و نوجوان، با محوریت آثار پنج شاعر مطرح در حوزه‌ی شعر کودک». سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، سال 6، شماره‌ی 2، پیاپی20، صص 30-55.
https://sid.ir/paper/170508/fa
توکلی، مریم؛ رضایی، حمید. (1395). «بررسی طنز و شگردهای آن در آثار ناصر کشاورز». همایش ادبیات فارسی معاصر.
https://civilica.com/doc/640846
چیت‌ساز، ساناز. (1387). «سرک در کتابخانه‌ی شخصی منوچهر احترامی». مجله‌ی آیین، شماره‌ی 19و20، صص170-180. http://noo.rs/aYTZH
حجوانی، مهدی. (1394). «فراز و فرودهای شعر کودک و نوجوان ایران در سه دهه پس از انقلاب». ادب فارسی، دوره‌ی5، شماره1، صص 81-100. https://sid.ir/paper/520685/fa
حری، ابوالفضل. (۱۳۹۰). درباره‌ی طنز، رویکردی نوین به طنز و شوخ‌طبعی. تهران: سوره‌ی مهر.
خدابین، مریم و همکاران. (1395). «طنز و شیوه‌های طنزپردازی در داستان‌های کودک و نوجوان فرهاد حسن‌زاده». مطالعات ادبیات کودک، سال 7، شماره‌ی 2، صص 53-73. https://doi.org/10.22099/jcls.2017.3397
خراسانی، رضا. (1399). طنز همچون شگرد، اولین راهنمای علمی طنزنویسی. تهران: اساطیر.
خسروی‌شکیب، محمد؛ دهقانیان، جواد. (1390). «راز توفیق شعر باران». مطالعات ادبیات کودک، سال 2، شماره‌ی 2، صص61-76. https://doi.org/10.22099/jcls.2012.430
دهریری، محمد. (1398). ادبیات کودک در ایران. درس‌نامه‌ی دانشگاهی، تهران: قو.
ذاکرشهرک، مینا. (1377). «دیدگاه سه محقق درباره‌ی احساس شوخ‌طبعی در کودکان». مجله‌ی فرزند سالم، شماره‌ی 14.
https://www.magiran.com/p995943
رضایی‌بایندر، محمد؛ احمدی، ثریا. (1401). «مبانی روان‌شناختی استفاده از طنز برای مخاطب کودک در برنامه‌سازی تلویزیونی». رسانه‌های دیداری و شنیداری، دوره‌ی 16، شماره‌ی 1، پیاپی 41، صص123- 148.
زارع‌بنادکوکی، نجمه. (1390). بررسی طنزهای دو کلمه حرف حساب کیومرث صابری فومنی. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی.
https://civilica.com/doc/1279845
سلاجقه، پروین. (1387). از این باغ شرقی. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
سلیمانی، محسن. (1391). اسرار و ابزار طنزنویسی وودی آلن. تهران: سوره‌ی مهر.
شادروی‌منش، محمد. (1384). «شیوه‌‍‌ها و شگردهای طنز و مطایبه». مجله‌ی رشد آموزش زبان و ادب فارسی، ویژه‌نامه‌ی بهار، شماره‌ی 73، صص 50-57. https://ensani.ir/fa/article/111186
شعبانی، اسدالله. (1381). شعرهای بی‌خیال میرزا. تهران: توکا.
شفایی، اعظم. (1388). مقایسه‌ی طنز در آثار عطار و حدیقه سنایی. پایان‌نامه‌ی ارشد ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج.
https://elmnet.ir/doc/10476577-31792
شمیسا، سیروس. (1385). نقد ادبی. تهران: میترا.
صلاحی، عمران. (1402). طنزآوران امروز ایران. تهران: مروارید.
طالبیان، یحیی؛ تسلیم‌جهرمی، فاطمه. (1388). «ویژگی‌های زبان طنز و مطایبه در کاریکلاماتورهای پرویز شاپور». مجله‌ی فنون ادبی، دانشگاه اصفهان، سال اول، شماره‌ی 1، صص 13-40. https://sid.ir/paper/156995/fa
طایی‌سمیری، حبیب‌الله. (1398). «عناصر طنز در آثار بزرگ‌سال منوچهر احترامی». سومین همایش ملی زبان و ادبیات فارسی. https://civilica.com/doc/1001025
طاهری، فاطمه‌سادات؛ دُرّی زهرا. (1395). «بررسی ساختار آثار کودکانه‌ی منوچهر احترامی». مجله‌ی نقد کودک و نوجوان، شماره‌ی 10، ص239. http://noors/6jKFn
عبدالهیان، حمید. (1381). شخصیت و شخصیت‌پردازی در داستان معاصر. تهران: آن.
علی‌پور، مصطفی. (1378). ساختار زبان شعر امروز. تهران: فردوس.
فرشادمهر، فریبا. (1389). طنزآوران امروز ایران (1). تهران: سوره‌ی مهر.
کریمی‌قهی، منصوره. (1397). «اتباع در زبان فارسی». فصل‌نامه‌ی زبان و ادبیات فارسی، سال 26، شماره‌ی 85، صص 115-134. http://jpll.khu.ac.ir/article
متحدین، ژاله. (1354). «تکرار، ارزش صوتی و بلاغی آن». مجله‌ی تخصصی زبان و ادبیات دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد، شماره‌ی3. صص 483-530. Doi: 10.22034/bahareadab.2024 .17 .7380
موسویان، انسیه. (1391). «نگاهی به طنز و شیوه‌های طنزپردازی در شعرهای اسدالله شعبانی؛ میرزای بی‌خیالم، بچه‌ها! خوش به حالم». پژوهش‌نامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، شماره‌ی 55، صص 86-94. http://noo.rs/coV8
موسوی، عبدالجواد. (1390). کتاب طنز 6. تهران: سوره‌ی مهر.
ــــــــــــــــــ. (1384). کتاب طنز 1. تهران: سوره‌ی مهر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,223 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 520 |
||
