| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 912 |
| تعداد مقالات | 8,158 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,836,140 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,332,052 |
خوانش حکایت «دوستی کبوتر و زاغ و موش و باخه و آهو» از کلیله و دمنه بر پایهی ویژگیهای داستانی فبک، با نگاهی انتقادی به بازنویسی آن | ||
| مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز | ||
| مقاله 12، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32، آذر 1404، صفحه 207-224 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jcls.2025.50569.2053 | ||
| نویسنده | ||
| عاطفه یوسفی* | ||
| دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| کلیله و دمنه که در زمرهی ادبیات تعلیمی فارسی قرار دارد، کتابی سرشار از آموزههای اجتماعی، سیاسی و اخلاقی در قالب حکایتهایی از زبان حیوانهاست. قابلیتهای بالای این کتاب و مضامین گوناگون و پر مغز آن سبب شده است تا بازنویسیها و اقتباسهای بسیاری از آن صورت گیرد و در حوزههای دیگر نیز کاربرد داشته باشد. یکی از این حوزههای نسبتاً جدید، آموزش فلسفه به کودکان (فبک) است. پژوهش حاضر که با روش توصیفیتحلیلی صورت گرفته است، حاصل بررسی حکایت «دوستیِ کبوتر و زاغ و موش و باخه و آهو» بر اساس معیارهای داستانی فبک و نیز ادبیات کودکان و نوجوانان است. طبق یافتههای پژوهش، این حکایت با داشتن مؤلفههایی نظیر: پیرنگ قوی، گرهافکنی و گرهگشایی، شخصیتپردازی، جزئیات و توصیفهای داستانی در سطح ادبی، مطابقت موضوع و درونمایه با روحیهی مخاطب کودک در سطح روانشناختی و نیز الگوی گفتوگوی استدلالی و کندوکاوپذیری در سطح فلسفی، از قابلیت بسیار بالایی برای آموزش فلسفه به کودکان برخوردار است. تحلیل و بررسی بازنویسی این حکایت در مجموعهی داستانهای فکری برای کودکان ایرانی، برمبنای معیارهای داستان فلسفی نشان میدهد نویسندگان نتوانستهاند از قابلیتها و ظرفیت بالای این حکایت بهشایستگی استفاده کنند و اثر مقبولی برای استفاده در کلاسهای فبک ارائه دهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازنویسی متون کهن؛ داستان فلسفی؛ فلسفه برای کودکان (فبک کلیله و دمنه؛ حکایت دوستی کبوتر و زاغ و موش و باخه و آهو | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
آدام، ژانمیشل؛ رواز، فرانسواز. (1383). تحلیل انواع داستان. ترجمهی آذین حسینزاده و کتایون شهپرراد، تهران: قطره.
احمدی، اکبر و دیگران. (1391). «فلسفه برای کودکان (p4c) مضامین فلسفی در داستانهای متون کلاسیک ادب فارسی». تفکر و کودک، سال 3، شمارهی 2، پاییز و زمستان، صص 1- 25.
ایمن، لیلی؛ خمارلو، توران؛ دولتآبادی، مهدخت. (1352). گذری در ادبیات کودکان. تهران: شورای کتاب کودک.
حسینیطالمی، زهرا و دیگران. (1398). «بررسی تطبیقی جایگاه تفکر فلسفی در داستان حیبنیقضان کیلانی و بچهآدم آذریزدی با نظریهی لیپمن». تفکر و کودک، سال 10، شمارهی 2، صص 49-73.
حکیمی، محمود؛ کاموس، مهدی. (1384). مبانی ادبیات کودک و نوجوان. تهران: آرون.
رشتچی، مژگان. (1389). «ادبیات داستانی کودکان و نقش آن در رشد تفکر». تفکّر و کودک، سال 1، شمارهی 2، پاییز و زمستان، صص 23-37.
زرینکوب، حمید. (1355). «نگاهی به کتاب کلیله و دمنه». دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال 12، شمارهی 3، صص 414-426.
ساسانی، فرهاد؛ جوادیراد، عطیه. (1400). «اصول سادهسازی متنهای کهن ادبی: مطالعهی موردی کلیله و دمنه». جستارهای زبانی، دورهی 12، شمارهی 2، صص 297-320.
شارپ، آنمارگارت. (1387 الف). «داستانهای فلسفی و کتابهای P4C». در کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان. ج1. به کوشش سعید ناجی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. صص 49-69.
ــــــــــــــــــ. (1387 ب). «امتیاز P4C نسبت به رقبا PWC و ویژگیهای دیگر آن». در کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان. ج1، به کوشش سعید ناجی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. صص 79-101.
ــــــــــــــــــ. (1383). «گفتوگو با سعید ناجی». کتاب ماه کودک و نوجوان، شمارهی 89، اسفند، صص 12-19.
ـــــــــــــــــــ. (1396). «نامه به معلم نوآموز». ترجمهی روحالله کریمی، در کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان. ج3، به کوشش سعید ناجی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. صص 259-273.
شعارینژاد، علیاکبر. (1387). ادبیات کودکان. تهران: اطلاعات.
فخرایی، الهام. (1389). «فلسفه برای کودکان؛ گامی بهسوی پیوند فلسفه با جامعه». تفکر و کودک، سال 1، شمارهی 1، بهار و تابستان، صص 69- 81.
فیشر، رابرت. (1385). آموزش تفکر به کودکان. ترجمهی مسعود صفاییمقدم و افسانه نجاریان، اهواز: رسش.
ــــــــــــ. (1386الف). داستانهایی برای فکر کردن. ترجمهی جلیل شاهریلنگرودی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ــــــــــــ. (1386ب). آموزش یادگیری به کودکان. ترجمهی فروغ کیانزاده، اهواز: رسش.
ــــــــــــ. (1388الف). آموزش تفکر. ترجمهی غلامعلی سرمد، تهران: گاج.
ــــــــــــ. (1388ب). آموزش و تفکر. ترجمهی فروغ کیانزاده، تهران: رسش.
کم، فیلیپ. (1389). با هم فکر کردن. ترجمهی مژگان رشتچی و فرزانه شهرتاش، تهران: شهرتاش.
ــــــــــ (1396). «داستانهای فلسفه برای کودکان: تفاوت رویکردها و شباهت کاربردها». ترجمهی فاطمه یونسی، در کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان، به کوشش سعید ناجی، ج3، صص 59-81، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
گریگوری، مان و همکاران. (1390). «آموزش فلسفه در مدارس برای کودکان و نوجوانان». ترجمهی سمیرا پزشکپور، در کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان. ج2، به کوشش سعید ناجی، صص 187-200، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
لیپمن، متیو. (1389). کودکی در مدرسه لیزا. ترجمهی حمیده بحرینی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
منشی، نصرالله. (1386). کلیله و دمنه. تصحیح مجتبی مینوی. تهران: امیرکبیر.
مجیدحبیبیعراقی، لیلا و دیگران. (1392). «خوانش فلسفی گزیدهی متون داستانی کلاسیک فارسی متناسب با اهداف برنامهی فلسفه برای کودکان». تفکر و کودک، دورهی 4، شمارهی 8، صص 75-100.
ناجی، سعید. (1395). معیار فبک برای داستان. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ناجی، سعید؛ حبیبی، لیلا. (1397). «نگاهی دوباره به ویژگی فلسفی و ادبی داستانها در برنامهی فبک». تفکّر و کودک، سال 9، شمارهی 1، بهار و تابستان، صص 1-30.
ناجی، سعید؛ مرعشی، منصور. (1394). «کفایت فلسفی در داستانهای فلسفه برای کودکان». تفکر و کودک، سال 6، شمارهی 1، بهار و تابستان، صص 87-111.
نبیلو، علیرضا. (1389). «روایتشناسی داستان بوم و زاغ در کلیله و دمنه»، ادبپژوهی، شمارهی 14، زمستان، صص 7-28. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17358027.1389.4.14.1.5
نوروزی، رضاعلی و دیگران. (1395). داستانهای فکری برای کودکان ایرانی (1). نسخهی الکترونیک طاقچه، اصفهان: یار مانا.
یوسفی، عاطفه. (1395). «اصول بازنویسی داستانهای متون کهن فارسی به منظور استفاده در برنامهی فلسفه برای کودکان». فلسفه و کودک، شمارهی 14، پاییز و زمستان، صص 17-28.
یوسفی، عاطفه؛ ناجی، سعید. (1401). «بازخوانی بابی از کلیله و دمنه، تحلیل باب شیر و شغال بر اساس مبانی داستانی فلسفه برای کودکان». پژوهشنامهی ادبیات تعلیمی، سال 14، شمارهی 55، پاییز، صص 135-160.
Lipman, Mattew. (1992). Harry Stotlemier's discovery.Edited by Ann Margaret Sharp. Philadelphia: Temple university press.
Splitter, laurance J; Sharp, Ann. M. (1995). Teaching for better thinking. Australian Council for Educational Research LTD.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 526 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 256 |
||
