| تعداد نشریات | 24 |
| تعداد شمارهها | 924 |
| تعداد مقالات | 8,295 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,557,947 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 13,968,012 |
بررسی تطبیقی رابطهی علم و دین از دیدگاه آیتالله مصباح و ایان باربور | ||
| فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز | ||
| دوره 20، شماره 77، اسفند 1399، صفحه 51-78 اصل مقاله (426.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22099/jrt.2021.38391.2372 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد اسماعیلی* 1؛ محمد صادق جمشیدی راد2؛ محمدرضا ضمیری3؛ سید حسن بطحایی گلپایگانی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور قم / معاون پژوهش دفتر ارتباطات حوزوی | ||
| 2دانشیار دانشگاه پیام نور قم | ||
| 3دانشیار دانشگاه قم | ||
| 4دانشیار دانشگاه پر قم | ||
| چکیده | ||
| رابطهی میان علم و دین از دغدغههای مهم اندیشمندان در قرون اخیر بوده است. طرح این مسأله در مغربزمین، بهصورت جدی از رنسانس آغاز شد و دامنهی آن به همهی کشورهای جهان، ازجمله کشورهای اسلامی رسید. مصباح، فیلسوف و اندیشمند اسلامی، بنابر مبانی خویش، ازجمله مبناگروی فلسفی همراه با نسبیت معقول، مقبولیت پارادایم به معنای مبنای اندیشه، پذیرش تجربه به معنای وحی و الهام شدن به افراد معصوم، پذیرش انحصار در حقانیت همراه با پلورالیسم رستگاری و پلورالیسم رفتاری، پذیرش قواعد عمومی محاوره و تفاهم و پیشزمینههای بایسته و حکمت متعالیه، دیدگاه تعاضد را برمیگزیند. باربور نیز که فیلسوف و فیزیکدان مغربزمین است، با تکیهی بر مبانی خویش، ازجمله توازیهای روششناختی علم و دین، رئالیسم انتقادی، مقبولیت پاردایم به معنای چارچوب ذهنی، تجربهی دینی، پلورالیسم دینی، هرمنوتیک فلسفی و فلسفهی پویشی، دیدگاه تلفیق را انتخاب میکند. آیتالله مصباح به تفکیک سطوح معرفت ازلحاظ ارزششناختی، پذیرش چندلایهایبودن معرفت، و ضرورت تحلیل نظاممند پدیدهها رهنمون میشود، اما باربور در دام نسبیت و شکاکیت گرفتار میآید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علم؛ دین؛ رابطهی علم و دین؛ مصباح؛ ایان باربور | ||
| مراجع | ||
|
1. باربور، ایان، (1389)، علم و دین، ترجمهی بهاءالدین خرمشاهی، چاپ هفتم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 2. باربور، ایان، (1397)، دین و علم، ترجمهی پیروز فطورچی، چاپ دوم، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشهی اسلامی. 3. براون، استیون اف.، (1391)، دینهای جهان؛ آیین پروتستان، ترجمهی فریبرز مجیدی، تهران: نشر ادیان. 4. پارسانیا، حمید، (1392)، علم و فلسفه، چاپ ششم، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. 5. جعفری، محمدتقی، (1393)، تحقیقی در فلسفهی علم، تدوین و تنظیم عبدالله نصری، چاپ پنجم، تهران: مؤسسهی تدوین و نشر آثار علامه جعفری. 6. حاجابراهیم، رضا و همکاران، (1396)، معرفتشناسی اسلامی و علم دینی؛ جستارهایی در علمپژوهی دینی، به کوشش محمد محمدرضایی، قم: دفتر نشر معارف. 7. حبیبی، محمد، (1394)، درآمدی بر فلسفهی علم، زیر نظر اکبر میرسپاه، چاپ چهارم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 8. حبیبی، محمد، (1394)، درآمدی بر فلسفهی علم، زیر نظر اکبر میرسپاه، چاپ چهارم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 9. حسینزاده، محمد، (1388)، دینشناسی، چاپ چهارم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 10. حسینزاده، محمد، (1396)، پارادایم؛ افسانه یا واقعیت؟، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 11. رسولزاده، عباس؛ باغبانی، جواد، (1389)، شناخت مسیحیت، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 12. سلیمانیامیری، عسکری (1393)، منطق و شناختشناسی از نظر آیتالله مصباح به ضمیمهی روششناسی علوم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 13. شامحمدی، رستم، (1396)، «تحلیل و بررسی راهحل الهیات پویشی در برونرفت از تعارض بین علم و دین»، ادیان و عرفان، شمارهی 1، صص 47-74. 14. شریفی، احمدحسین، (1387)، معیار ثبوتی صدق قضایا، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 15. صارمینیک، علی اصغر؛ نصیری، منصور، (1397)، «فعل خدا در جهان از دیدگاه باربور»، فلسفهی دین، شمارهی 3، صص 677-693. 16. طاهری، محمدحسین، (1384)، «علم و دین؛ نقد و بررسی توازیهای روششناختی از دیدگاه باربور»، معرفت، شمارهی 99، صص 61-72. 17. طباطبایی، سیدمحمدحسین، (1377)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج1، مقدمه و پاورقی مرتضی مطهری، قم: انتشارات صدرا. 18. طباطبایی، سیدمحمدحسین، (1388)، شیعه؛ مذاکرات و مکاتبات پروفسور هانری کُربَن با علامه سیدمحمدحسین طباطبایی، تدوین محمدامین شاهجویی، تهران: انتشارات مؤسسهی پژوهشی حکمت و فلسفهی ایران. 19. فرامرز قراملکی، احد، (1386)، استاد مطهری و کلام جدید، چاپ چهارم، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. 20. کافی، مجید، (1395)، فلسفهی علم و علم دینی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 21. محمدرضایی، محمد، (1391)، الهیات فلسفی، قم: انتشارات بوستان کتاب. 22. محمدرضایی، محمد، (1395)، کلام جدید با رویکرد تطبیقی، چاپ دوم، قم: نشر معارف. 23. مصباحیزدی، محمدتقی، (1378) ، نظریهی سیاسی اسلام، ج1، تحقیق و نگارش کریم سبحانی، چاپ ششم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 24. مصباحیزدی، محمدتقی، (1383)، به سوی او، تحقیق و پیرایش محمدمهدی نادریقمی، چاپ سوم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 25. مصباحیزدی، محمدتقی، (1390)، آموزش فلسفه، ج1، چاپ یازدهم، تهران: شرکت چاپ و نشر بینالملل. 26. مصباحیزدی، محمدتقی، (1391 الف)، پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، چاپ هشتم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 27. مصباحیزدی، محمدتقی، (1391ب)، معارف قرآن؛ قرآنشناسی، ج1، تحقیق و نگارش محمود رجبی، چاپ دوازدهم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 28. مصباحیزدی، محمدتقی، (1393)، چکیدهای از اندیشههای بنیادین اسلامی، ترجمه و تدوین حسینعلی عربی و محمدمهدی نادریقمی، چاپ هفتم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 29. مصباحیزدی، محمدتقی، (1394)، پیشنیازهای مدیریت اسلامی، تدوین و نگارش غلامرضا متقیفر، چاپ پنجم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 30. مصباحیزدی، محمدتقی، (1397)، رابطهی علم و دین، تحقیق و نگارش علی مصباح، چاپ دوم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 31. مصباح، مجتبی؛ محمدی، عبدالله، (1394)، مبانی اندیشهی اسلامی؛ معرفت شناسی، ج1، چاپ دوم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 32. نصری، عبدالله، (1386)، انتظار بشر از دین؛ بررسی دیدگاهها در دینشناسی معاصر، چاپ پنجم، تهران: انتشارات مؤسسهی فرهنگی دانش و اندیشهی معاصر. 33. نصیری، منصور، (1389)، روششناسی علم و الهیات: بررسی و نقد دیدگاه ننسی مورفی، چاپ دوم، قم: مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 34. نیکزاد، عباس، (1389)، عقل و دین از دیدگاه ملاصدرا و برخی فیلسوفان صدرایی معاصر، چاپ دوم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 35. هات، جان اف.، (1393)، علم و دین؛ از تعارض تا گفتگو، ترجمهی بتول نجفی، چاپ سوم، قم: انتشارات کتاب طه. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 870 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 957 |
||